آترواسکلروز (Atherosclerosis )

هنگامی که رسوبات چربی به همراه سایر عناصر خونی در سرخرگ‌های بدن تجمع یابد، موجب تنگی آنها شده و عبور جریان خون دشوار می‌گردد که به این حالت تصلب شریان یا همان آترواسکلروز می‌گویند. نتیجه این فرایند تشکیل پلاک‌های فیبری-چربی (آتروما) بوده که موجب تنگی رگ و عواقب بعدی انسداد عروقی می‌گردد.

در ابتدا رسوبات فقط شامل سلول‌ حاوی چربی فراوان است ، اما با پیشرفت این فرآیند، برخی سلولهای خونی و پلاکت ها در لایه‌های عمیق‌تر دیواره سرخرگ تجمع کرده و موجب ایجاد پلاک آترواسکلروز می‌شوند. مشخصه اصلی تصلب شریان، تجمع مقادیر زیاد رسوب چربی و سلول های خونی (پلاک آترواسکلروز ) است . مهم ترین خطر این رسوبات، تنگ شدن مجرای سرخرگی است که خون در آن جریان می‌یابد. وقتی این حالت روی می‌دهد بافت‌های بدن که از طریق سرخرگ مبتلا تغذیه می‌شوند، به خصوص حین ورزش که این نیاز افزایش می‌یابد به مقدار کافی خون دریافت نمی‌کنند. اگر این وضعیت درعروق خونی (سرخرگ‌های) قلب رخ دهد، به انسداد عروق قلب و در نتیجه بروز درد قفسه سینه فعالیتی یا آنژین صدری می‌شود.

حال اگر دیواره داخلی یک سرخرگ دچار اترواسکلروز آسیب ببیند، بدنبال پاره شدن پلاک آترواسکلروز ، پلاکت‌ها و هورمونهای عامل انعقاد در محل‌ صدمه دیده، گرد هم می‌آیند. اگر این وضعیت درعروق خونی قلب رخ دهد ، در نتیجه انسداد ناگهانی، سکته قلبی بروز می کند.

این احتمال نیز وجود دارد که قطعه‌ای از رسوبات چربی از جدار رگ کنده شده و با جریان خون حرکت کرده و در مکانی دورتر یک سرخرگ را مسدود کند. به این حالت آمبولی سرخرگی می‌گویند.

بدن قادر است در دراز مدت از طریق تولید تدریجی عروق جدید سرخرگی که خون را از قبل از ناحیه تنگ شده به اطراف هدایت می‌کنند(عروق جانبی یا کلاترال)، تا حدی خود را در برابر خطر باریک ‌شدن سرخرگ محافظت کند. البته در موارد حاد یا سریع این مکانیسم دفاعی رخ نمی دهد.

در صورت ابتلا به مقادیر قابل توجه آترواسکلروز در یک بخش از بدن، احتمال وجود درجاتی از این بیماری در دیگر قسمت‌های بدن نیز وجود دارد. به عنوان مثال فردی که در اندام‌های تحتانی خود، گردش خون سرخرگی ضعیف دارد، به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های کرونر نسبت به آنژین یا حمله قلبی،ویا به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های مغزی به سکته مغزی مستعدتر است و بلعکس.

تاریخچه آترواسکلروز 

آترواسکلروزیس علت اصلی بروز بیماری‌های ایسکمیک قلب و مغز (آنژین قلبی و سکته قلبی و مغزی) و یکی از دلایل عمده مرگ و میر بزرگسالان ‌است. آترواسکلروزیس از زمان‌های بسیار قدیم شناخته شده بوده‌است و قدیمی‌ترین ضایعه آترواسکلروز که مشخصات آن از نظر آسیب‌شناسی شرح داده شده در اجساد مومیایی شده مصر باستان با قدمت بیش از سه هزار سال قبل از میلاد پیدا شده است.

این گرفتاری یک روند التهابی مزمن است که در طی آن فرآیندهای ایمنی با عوامل خطرساز متابولیک واکنش نموده و موجب شروع، گسترش و فعال شدن این ضایعه در رگ‌های بزرگ و متوسط می‌گردند. لخته‌ای که به دنبال شکاف خوردن ضایعه آترواسکلروتیک و یا به دنبال کنده شدن سلول‌های اندوتلیوم در محل ضایعه در رگ گرفتار پدید می‌آید می‌تواند موجب انفارکتوس بافتی (میوکارد و مغز) شود.

تنگی رگ‌ های قلب : آترواسکلروزدر همه افراد ار سنین جوانی شروع و در هر حال با زیاد شدن سن گریبان گیر همه می‌ شود اما پیشرفت آن در همه ی افراد یکسان نیست. . در برخی جزیی و آهسته و در برخی ها سریع و کشنده که وابسته به عوامل خطر است.

تنگی عروق قلبی عامل ایجاد درد قلبی و پاره شدن ناگهانی پلاک اترواسکلروتیک (انسداد کامل) و در نهایت عامل سکته قلبی است. تنگ شدن عروق مغزی باعث سکته ی مغزی می ‌شود. تنگی عروق کلیوی از عوامل مهم فشار خون است. تنگ شدن عروق اندام ها باعث درد حرکتی پا ها و لنگش متناوب می ‌شود.

عوامل خطر و پیشرفت آترواسکلروز

خانم‌ ها در سنین باروری بسیار کمتر از مردان دچار این بیماری می‌ شوند. بالا بودن فشار خون ، چربی ‌خون بالا ،مصرف سیگار و دیابت عوامل خطرساز این بیماری هستند که با کنترل آن ها می ‌توان سیر این بیماری را کند کرد. چاقی عمومی(شاخص توده ی بدنی بالاتر از عدد ۳۰) و چاقی شکمی(دور شکم درمردان بالاتر از۱۰۱۱ و در زنان بالاتر از ۸۸ سانتی متر) نه تنها افراد را مستعد فشار خون، بالا رفتن چربی خون و دیابت می ‌سازد بلکه به طور مستقل عامل خطر آترواسکلروز است.

در افراد دچار تنگی عروق قلبی (عروق کرونر)، در شرایطی که قلب نیازمند اکسیژن بیشتر است مثل زمان فعالیت، هیجان، قرار گرفتن در معرض سرما و یا زمان غذا خوردن، درد قفسه سینه شروع می‌ شود که با استراحت یا مصرف داروی نیتروگلیسرین باعث بهبودی می ‌شود.

این درد معمولا ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می ‌کشد و به صورت فشار به قفسه سینه یا احساس خفگی است که به گردن، فک تحتانی،ناحیه سر دل و بالای ناف و یا دست چپ تیر می‌ کشد.

در مورد دردهایی که چند ثانیه طول می ‌کشند و دردهایی که درحین فعالیت بهبود می ‌یابند و موقع استراحت دوباره شروع می ‌شوند احتمال وجود بیماری کرونر، کم است ولی باید حتما بررسی انجام شود.

بیمار دارای تنگی کرونر در حین درد تغییراتی در جریان الکتریکی و حرکات عضلات قلب رخ می ‌دهد که با استفاده از نوار قلبی ، اکوکاردیوگرافی و یا اسکن قلب ، می ‌توان وجود بیماری کرونری را رد یا تایید کرد. اما در بین حملات درد، هیچ گونه علامتی ندارد به این ترتیب گاه برای تشخیص لازم است با ورزش یا برخی داروها قلب را تحت فشار قرار دهیم.

داروی نیتروگلیسرین که به شکل زیر زبانی و اسپری وجود دارد با گشاد کردن رگ ‌های کرونری باعث بهبودی بیماران می ‌شود و یکی از نشانه‌ های بیماری کرونر بهبودی درد با استفاده از این دارو است. توجه به این نکته لازم است که داروی نیتروگلیسرین باعث افت فشار خون می ‌شود و استفاده از آن بدون تجویز پزشک جایز نیست.

در درمان این بیماری ازداروهای گشاد کننده عروقی به منظور باز کردن نواحی باریک شده در سرخرگ و یا از شیوه‌های غیر جراحی مثل بالون زدن و یا تعبیه استنت و یا عمل جراحی به منظور زدن میان‌بُر به بعد از پلاک‌ها استفاده می‌شود. همزمان با آن اقداماتی دارویی و تغییر روش زندگی برای کاهش رشد پلاک ها و نیز کاهش تجمع پلاکت ‌ها انجام می‌شود. همچنین از روش های تغذیه‌ای و دارویی برای کاهش پیشرفت بیماری و عوارض بیماری استفاده می شود.

پیشگیری از آترواسکلروز

آترواسکلروز (Atherosclerosis )
لطفاٌ امتیاز دهید
4 (0%) 1 رایs

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرعلی دوشنبه ۱۹ آذر ۹۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید خدمت شما
    آقای دکتر همسرم یک سال و نیمه که از درد در قسمت پشت سمت چپ رنج میبره و گاهی میگه که دچار سوزش قلب شده و از درد یک رگ در سمت چپ قسمت پشت گله میکنه تا بحال سه تا دکتر قلب رفتیم و همشون گفتن مشکل قلبی نداره اما همچنان این درد ها ادامه داره خواهش میکنم اگه میدونین بگین که چه دکتری باید ببریمش ما تازه دوساله که ازدواج کردیم و این مسأله خیلی آزاردهنده شده برامون
    ممنون ازشما
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیدوشنبه ۱۹ آذر ۹۷( 1 هفته پیش)
      سلام
      ممكنه اضطراب داشته باشند به روانپزشك مراجعه كنيد
  • تصویر کاربرسعید چهارشنبه ۲۱ آذر ۹۷( 6 روز پیش) مشاهده پرسش
    هزینه کار گزار استنت کاروتید در رگ گردن سمت چپ که به مغز راه دار چند است
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیچهارشنبه ۲۱ آذر ۹۷( 6 روز پیش)
      سلام
      بستگي به تعداد استنت و بيمارستان مربوطه دارد
  • تصویر کاربراحسان چهارشنبه ۲۱ آذر ۹۷( 6 روز پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    آقا دکتر پدر من ۶۷ ساله می باشند که بیش از ۱۵ سال سابقه دیابت کنترل نشده دارند اخیرا دچار زخم پای انگشت پنجم پای چپ شدند که نهایتا منجر به عفونت شدید و بستری شدن در بخش عفونی بیمارستان شدند مشاوره آنژیوگرافی بر اساس سونوی شریانی داده شد و نهایتا آنژیوگرافی از پای چپ انجام و نتیجه گرفتگی در عروق کف پا تشخیص داده شد متاسفانه اینجا کار خاصی نکردن. خواستم بدونم برای رفع گرفتگی چکار باید کرد؟پای ایشان هم کماکان زخم هست البته کمی بهبود پیدا کرده. در ضمن داروی آنتی بیوتیک و دیابت مصرف میکنند گزارش آنژیوگرافی پیوست می باشد.با تشکر
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیچهارشنبه ۲۱ آذر ۹۷( 6 روز پیش)
      سلام
      بستگي به شدت يا محل و نوع تنگي بالون يا عمل
  • تصویر کاربرحسن یکشنبه ۱۸ آذر ۹۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    باسلام .درسه سال پیش عمل باز و استنت درپا انجام دادم اکنون دو باره پاهایم مسدود و نبض ندارد! تنها ترس من دردشدید غیر قابل تحمل در استنت پا هست !درد مافوق تصور علت وچگونگی عمل مورد سوال است با تشکر
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفییکشنبه ۱۸ آذر ۹۷( 1 هفته پیش)
      سلام
      بايد حتما مراجعه كنيد و مجددا بررسي شويد
  • تصویر کاربرسارا یکشنبه ۱۸ آذر ۹۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    مشخصات بیمار: خانم سارا امجدیان، متاهل 29 ساله و خانه دار
    تاریخچه: خانم سارا سال ٩١ بدون هیچ سابقه بیماری، حین
    خاراندن سمت راست گردن متوجه درد عجیبی شبیه سرما و لمس شدگی منتشر شد که از بازو تا انتهای انگشتان کشیده شد و 3ثانیه طول کشید بعد از آن سمت راست گردن دچار حساسیت به لمس بود بطوریکه هر تحریکی بر روی پوست ایجاد درد میکرد. به مرور طی این سالها شدت حساسیت لمس بیشتر و منطقه درگیر هم وسیع تر شد. درحال حاضر تقریبا سمت راست بدن من جمله اندام تحتانی، قفسه سینه و شکم دچار حساسیت هستند. همچنین حساسیت به سرما هم اضافه شده و پوست بیمار در سرما بشدت حساس به لمس میشود. درگیری صورت هم به شکل قرمزی خشکی و پوسته ریزی در مجاورت آفتاب است. همچین هنگام خاراندن بالاتنه، موهای کل اندام فوقانی سیخ میشوند. فعالیت بدنی با اندام فوقانی و استرس و اضطراب و سرما از عوامل افزایش حساسیت هستند. در فعالیت هایی که نیاز به بالا بردن دست به بالای سر دارد دست سریع خسته میشود و ادامه حرکت دست مقدور نیست. شب هنگام هم حساسیت زیادتر است ولی صبح و بعد از استراحت حساسیت در حداقل است. از سال ٩٥ تاکنون، هنگام تحریک اندام فوقانی حتی حین خواب، حرکات غیرارادی چنگ شدن انگشتان بخصوص در دست راست شکل میگیرد که قویست و گاهی باعث زخمی شدن ناحیه پشت گردن میشود؛ کیفیت درد بیشتر بصورت حس سرما و یخ زدگی است که ابتدا در دست راست، بعد شکم و کمر و پا و بعد در صورت میپیچد و در آخر چندثانیه انگشتان خودبخود باز و بسته میشوند. کل این درد حدود ٣٠ثانیه طول میکشد. البته اکنون ایشان چگونگی مهار حرکات غیرارادی انگشتان را با انجام حرکاتی در دست تقریبا یاد گرفته اند. بیشترین درد در دست راست حس میشود. از علایم دیگر سفت شدن و ورم سیاهرگی از آرنج تا مچ بسمت انگشت شصت است. دو تاندون کنار انگشت شصت و کف دست هم بشدت کشیده شده و نبض قوی دارند(علامت فشار بر تاندون ها) که با کش دادن عضله پکتورالیس، این دو تاندون به کل محو و از نبض میفتند. از لحاظ تغذیه مواد غذایی سرد و کافئین دار حساسیت را تشدید میکند. بعد از استحمام با آب گرم چند ساعت حساسیت کمتر می شود. آتروفی یا تغییر رنگ یا ورم یا تغییر دما در دست مبتلا نسبت به دست مقابل
    مشاهده نمیشود. با ٢ماه ورزش دو بصورت مرتب، حساسیت پا خیلی کم شد اما با قطع ورزش باز تا حدی حساسیت پا برگشت. نه بشدت سابق.
    مدت چند سال روزی 2عدد گاباپنتین و کلردیازپوکساید و پروپرانول برای کاهش حساسیت مصرف میشد ولی حساسیت زیادی همچنان وجود داشت. در حال حاضر مصرف گاباپنتین به کل قطع شده. همچنین در حالت طاقباز قرار دادن اندام فوقانی در ٩٠درجه فلکشن، حس خوشایندی بوجود میاورد (حس دویدن خون گرم در مسیر بازو) و حساسیت را موقتأ کم میکند. در این سالها برای تشخیص و درمان به پزشکان زیادی از ارتوپد،روانپزشک،طب فیزیکی،نورولوژی و متخصص درد مراجعه شده که تاکنون موثر نبوده
    یافته های آزمایشگاهی:
    سی تی اسکن مغز سال٩١و ام ار آی مغز سال٩٤ اتساع خفیف بطن طرفی راست را گزارش کرد
    نوار مغز سال٩٤نرمال گزارش شد
    سال٩٥ ام ار آی مغز و گردن و شبکه براکیال نرمال گزارش شد
    در عکس رادیولوژی ساده دنده گردنی گزارش نشد
    آزمایشات خونی نرمال بود
    نوار عصب سال ٩٤ تحریک شبکه براکیال و تحریک خفیف ریشه c6 را گزارش کرد
    نوارعصب سال 95 آسیب مزمن و دوطرفه ریشه های C6 و C7 و آسیب خفیف و مزمن سمت راست ریشه C5 و CTS خفیف سمت راست را گزارش کرد
    تست SEP و MEP برای تشخیص ام اس نرمال گزارش شد
    نبض رادیال دست راست واضحأ ضعیف است

    تاریخچه بیماریها
    در١٣سالگی عمل ناموفق پرده گوش در همان سمت راست انجام شده که محل برش جراحی هنوز گاهی زخم میشود
    داروهای مصرفی در این سالها آلپرازولام،آمیتریپتیلین،فلوکسامین، دولوکستین،گاباپنتین،لایریکا،کلردیازپوکساید،پروپرانول
    تست های اختصاصی: تستROOS (بالا نگه داشتن اندام فوقانی در ٩٠درجه فلکشن و آرنج فلکس و باز و بسته کردن انگشتان مثبت است و دست سریع خسته میشود
    تست آدسون هم مثبت است
    محدودیت های فانکشنال:
    درحال حاضر ایشان حتی به سختی تحمل پوشیدن لباس را بدلیل هیپرستزی و تحریک پذیری زیاد دارد و از حضور در جامعه تاحد زیادی بدلیل همین مشکل پرهیز میکند
    تشخیص علت اولیه بیماری احتمالأ TOS نوروژنیک یا عروقی در ناحیه اسکالن
    و فضای کوستوکلاویکولار میباشد که جهت تایید تشخیص، بلاک
    عضلات اسکالن و پکتورالیس مینور با بوتاکس یا لیدوکائین تحت سونو توصیه میگردد. همچنین بررسی عروقی در اندام فوقانی نیز توصیه میشود.

    (دکترناصری_فیزیوتراپ)

    سلام دکتر نجفی عزیز. بهتون ایمیل دادم شرح حالم رو فرستادم گفتین سوالت رو از طریق ایمیل بپرس. لطفا خواهشا راهنماییم کنید ممنونم
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفییکشنبه ۱۸ آذر ۹۷( 1 هفته پیش)
      سلام
      شما حتما بايد با مدارك مراجعه كنيد
درحال دریافت اطلاعات

نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.

پرسش از دکتر