آترواسکلروز (Atherosclerosis )

هنگامی که رسوبات چربی به همراه سایر عناصر خونی در سرخرگ‌های بدن تجمع یابد، موجب تنگی آنها شده و عبور جریان خون دشوار می‌گردد که به این حالت تصلب شریان یا همان آترواسکلروز می‌گویند. نتیجه این فرایند تشکیل پلاک‌های فیبری-چربی (آتروما) بوده که موجب تنگی رگ و عواقب بعدی انسداد عروقی می‌گردد.

در ابتدا رسوبات فقط شامل سلول‌ حاوی چربی فراوان است ، اما با پیشرفت این فرآیند، برخی سلولهای خونی و پلاکت ها در لایه‌های عمیق‌تر دیواره سرخرگ تجمع کرده و موجب ایجاد پلاک آترواسکلروز می‌شوند. مشخصه اصلی تصلب شریان، تجمع مقادیر زیاد رسوب چربی و سلول های خونی (پلاک آترواسکلروز ) است . مهم ترین خطر این رسوبات، تنگ شدن مجرای سرخرگی است که خون در آن جریان می‌یابد. وقتی این حالت روی می‌دهد بافت‌های بدن که از طریق سرخرگ مبتلا تغذیه می‌شوند، به خصوص حین ورزش که این نیاز افزایش می‌یابد به مقدار کافی خون دریافت نمی‌کنند. اگر این وضعیت درعروق خونی (سرخرگ‌های) قلب رخ دهد، به انسداد عروق قلب و در نتیجه بروز درد قفسه سینه فعالیتی یا آنژین صدری می‌شود.

حال اگر دیواره داخلی یک سرخرگ دچار اترواسکلروز آسیب ببیند، بدنبال پاره شدن پلاک آترواسکلروز ، پلاکت‌ها و هورمونهای عامل انعقاد در محل‌ صدمه دیده، گرد هم می‌آیند. اگر این وضعیت درعروق خونی قلب رخ دهد ، در نتیجه انسداد ناگهانی، سکته قلبی بروز می کند.

این احتمال نیز وجود دارد که قطعه‌ای از رسوبات چربی از جدار رگ کنده شده و با جریان خون حرکت کرده و در مکانی دورتر یک سرخرگ را مسدود کند. به این حالت آمبولی سرخرگی می‌گویند.

بدن قادر است در دراز مدت از طریق تولید تدریجی عروق جدید سرخرگی که خون را از قبل از ناحیه تنگ شده به اطراف هدایت می‌کنند(عروق جانبی یا کلاترال)، تا حدی خود را در برابر خطر باریک ‌شدن سرخرگ محافظت کند. البته در موارد حاد یا سریع این مکانیسم دفاعی رخ نمی دهد.

در صورت ابتلا به مقادیر قابل توجه آترواسکلروز در یک بخش از بدن، احتمال وجود درجاتی از این بیماری در دیگر قسمت‌های بدن نیز وجود دارد. به عنوان مثال فردی که در اندام‌های تحتانی خود، گردش خون سرخرگی ضعیف دارد، به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های کرونر نسبت به آنژین یا حمله قلبی،ویا به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های مغزی به سکته مغزی مستعدتر است و بلعکس.

تاریخچه آترواسکلروز 

آترواسکلروزیس علت اصلی بروز بیماری‌های ایسکمیک قلب و مغز (آنژین قلبی و سکته قلبی و مغزی) و یکی از دلایل عمده مرگ و میر بزرگسالان ‌است. آترواسکلروزیس از زمان‌های بسیار قدیم شناخته شده بوده‌است و قدیمی‌ترین ضایعه آترواسکلروز که مشخصات آن از نظر آسیب‌شناسی شرح داده شده در اجساد مومیایی شده مصر باستان با قدمت بیش از سه هزار سال قبل از میلاد پیدا شده است.

این گرفتاری یک روند التهابی مزمن است که در طی آن فرآیندهای ایمنی با عوامل خطرساز متابولیک واکنش نموده و موجب شروع، گسترش و فعال شدن این ضایعه در رگ‌های بزرگ و متوسط می‌گردند. لخته‌ای که به دنبال شکاف خوردن ضایعه آترواسکلروتیک و یا به دنبال کنده شدن سلول‌های اندوتلیوم در محل ضایعه در رگ گرفتار پدید می‌آید می‌تواند موجب انفارکتوس بافتی (میوکارد و مغز) شود.

تنگی رگ‌ های قلب : آترواسکلروزدر همه افراد ار سنین جوانی شروع و در هر حال با زیاد شدن سن گریبان گیر همه می‌ شود اما پیشرفت آن در همه ی افراد یکسان نیست. . در برخی جزیی و آهسته و در برخی ها سریع و کشنده که وابسته به عوامل خطر است.

[/vc_column_text][/vc_tta_section]

تنگی عروق قلبی عامل ایجاد درد قلبی و پاره شدن ناگهانی پلاک اترواسکلروتیک (انسداد کامل) و در نهایت عامل سکته قلبی است. تنگ شدن عروق مغزی باعث سکته ی مغزی می ‌شود. تنگی عروق کلیوی از عوامل مهم فشار خون است. تنگ شدن عروق اندام ها باعث درد حرکتی پا ها و لنگش متناوب می ‌شود.

عوامل خطر و پیشرفت آترواسکلروز

خانم‌ ها در سنین باروری بسیار کمتر از مردان دچار این بیماری می‌ شوند. بالا بودن فشار خون ، چربی ‌خون بالا ،مصرف سیگار و دیابت عوامل خطرساز این بیماری هستند که با کنترل آن ها می ‌توان سیر این بیماری را کند کرد. چاقی عمومی(شاخص توده ی بدنی بالاتر از عدد ۳۰) و چاقی شکمی(دور شکم درمردان بالاتر از۱۰۱۱ و در زنان بالاتر از ۸۸ سانتی متر) نه تنها افراد را مستعد فشار خون، بالا رفتن چربی خون و دیابت می ‌سازد بلکه به طور مستقل عامل خطر آترواسکلروز است.

در افراد دچار تنگی عروق قلبی (عروق کرونر)، در شرایطی که قلب نیازمند اکسیژن بیشتر است مثل زمان فعالیت، هیجان، قرار گرفتن در معرض سرما و یا زمان غذا خوردن، درد قفسه سینه شروع می‌ شود که با استراحت یا مصرف داروی نیتروگلیسرین باعث بهبودی می ‌شود.

این درد معمولا ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می ‌کشد و به صورت فشار به قفسه سینه یا احساس خفگی است که به گردن، فک تحتانی،ناحیه سر دل و بالای ناف و یا دست چپ تیر می‌ کشد.

در مورد دردهایی که چند ثانیه طول می ‌کشند و دردهایی که درحین فعالیت بهبود می ‌یابند و موقع استراحت دوباره شروع می ‌شوند احتمال وجود بیماری کرونر، کم است ولی باید حتما بررسی انجام شود.

بیمار دارای تنگی کرونر در حین درد تغییراتی در جریان الکتریکی و حرکات عضلات قلب رخ می ‌دهد که با استفاده از نوار قلبی ، اکوکاردیوگرافی و یا اسکن قلب ، می ‌توان وجود بیماری کرونری را رد یا تایید کرد. اما در بین حملات درد، هیچ گونه علامتی ندارد به این ترتیب گاه برای تشخیص لازم است با ورزش یا برخی داروها قلب را تحت فشار قرار دهیم.

داروی نیتروگلیسرین که به شکل زیر زبانی و اسپری وجود دارد با گشاد کردن رگ ‌های کرونری باعث بهبودی بیماران می ‌شود و یکی از نشانه‌ های بیماری کرونر بهبودی درد با استفاده از این دارو است. توجه به این نکته لازم است که داروی نیتروگلیسرین باعث افت فشار خون می ‌شود و استفاده از آن بدون تجویز پزشک جایز نیست.

در درمان این بیماری ازداروهای گشاد کننده عروقی به منظور باز کردن نواحی باریک شده در سرخرگ و یا از شیوه‌های غیر جراحی مثل بالون زدن و یا تعبیه استنت و یا عمل جراحی به منظور زدن میان‌بُر به بعد از پلاک‌ها استفاده می‌شود. همزمان با آن اقداماتی دارویی و تغییر روش زندگی برای کاهش رشد پلاک ها و نیز کاهش تجمع پلاکت ‌ها انجام می‌شود. همچنین از روش های تغذیه‌ای و دارویی برای کاهش پیشرفت بیماری و عوارض بیماری استفاده می شود.

پیشگیری از آترواسکلروز

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر عصمت دوشنبه ۲۳ دی ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید ببخشید من 45 سال دارم دو ماه پیش یک مقدار گشتم درد گرفت ودست چپم به دکتر قلب مراجعه کردم اکو وتست ورزش نوشتن هفته قبل انجام دادم گفتن اکو مشکلی نداره ولی تست و زشت خطر نا که وباید از نظر من آنژیو بشی و داروی پلاویکس 75 واسپرین وکپسول. پنتو پرازول 40 تجویز کردن تو اینترنت نگاه کردم گفته بود پلاویکس برای افرادی که یک بار سکته کردن . آیا حتما باید بخورم و باید حتما آنژیو کنم. ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی دوشنبه ۲۳ دی ۹۸( 2 هفته پیش)

      سلام

      گا۶ی در افراد با ریسک بالا تجویز میشود 

       

  • تصویر کاربر مها سه شنبه ۳ دی ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام . خسته نباشید . من دومورد سزازین داشتم دوازده سال پیش آخرین سزارین و مدتی است که پای چپم از زانو به پایین درد و سردی دارد و زمانی که در پرواز هواپیما در ارتفاع قرار گرفتم درد شدیدشد و در ارتفاع پایین کم شد . نگرانم . توصیه جنابعالی چیست.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی سه شنبه ۳ دی ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام

      ممکنه درگیری عصبی یا وریدی پا باشه

      باید جهت معاینه مراجعه کتید

  • تصویر کاربر امیر سه شنبه ۳ دی ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام.
    جواب اکو و تست ورزش من از نظر پزشک قلب خوب بوده.با توجه به اینکه حدود ۵ سال هست که سیگار مصرف میکنم.ممکن هست با توجه به جواب تست ها گرفتگی عروق داشته باشم.و سی تی آنژیو لازمه انجام بدم؟.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی سه شنبه ۳ دی ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام

      بستگی به نوع علایم داره

      اگر علایم تیپیک دارید بله

      اگر علایم ندارید احتمالش کمه 

  • تصویر کاربر کریم دوشنبه ۲۵ آذر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام بنده مردی 56 ساله هستم که نوار قلب و تست ورزش تا مرحله چهار و سپس اکو کاردیوگرافی انجام دادم که نرمال اعلام کردند در سیتی آنژیو کلسیم اسکور در شریان ها را 966 اعلام کردند و سیتی آنژیو انجام نشد و پزشک اسکن هسته ای توصیه کرد و در اسکن هسته ای اعلام کردند تمام موارد طبیعی است و هیچ مشکلی وجود ندارد یک سال مرتب پرهیز از غذاهای چرب کردم و ورزش نمودم پس از یک سال مجدد کلسیم اسکور گرفتم اینبار شده 1146 هیچ گونه علایم ظاهری دال برناراحتی قلبی ندارم هر روز یک ساعت حدود 7 کیلومتر می دوم آیا نیاز به آنژیو گرافی هست و آیا دارویی برای کاهش رسوبات کلسیم در رگها وجود دارد و خطر حمله یا سکته قلبی چقدر است در ضمن قند ندارم چربی شامل کلسترول و تری گلیسیرید نرمال است ولی گاهی فشار خونم کمی بالا می رود حدود 14 روی 9/5 و فشار دیاستولیک کمی بالاست ولی همیشه نیست گاهی اوقات بالا می رود نظر شما چیست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی دوشنبه ۲۵ آذر ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام

      باید فشارو وزنتون رو کنترل کنید

      بهتره برای فشار دارو مصرف کنید

      انجام آنژیو به علایم و نتیجه تست ورزش  بستگی داره

    2. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی دوشنبه ۲۵ آذر ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام

      باید فشارو وزنتون رو کنترل کنید

      بهتره برای فشار دارو مصرف کنید

      انجام آنژیو به علایم و نتیجه تست ورزش  بستگی داره

      بهتره قرص چربی و اسپرین هم مصرف کنید قرص چربی تا حدی میتونه پیشرفت رو کند کنه

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱۱ دی ۹۸( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید...پدر من بعد از ۱۳سال عمل باز قلب دوباره رگ پیوندی مسدود شده است با آنژیوگرافی هم دکتری که تحت نظره گفتن نمیشه کاری کرد نه بالون و نه استنت زمانی که پیاده روی میره روی کفی کمتر مشکل داره ولی سربالایی به نفس نفس و تپش قلب می افته تمامی رژیم غذایی و دارویی رو رعایت میکنه قرصارو به موقع میخوره دکتر مربوطه گفتن که نمیشه دوباره عمل باز انجام داد و باید با همین وضعیت مدار کنه از شما درخواست عاجزانه دارم تا بنده را راهنمایی کنید آیا راهی هست که با ریسک کمتر و خطر کمتر بشه کاری انجام داد پدرم ۶۷ سال سن دارد لطفا راهنمایی کنید ...سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی چهارشنبه ۱۱ دی ۹۸( 3 هفته پیش)

      سلام

      باید بیمار و مدارک دیده شود تا بشه نظر داد

      میشه داروهارو تنظیم کرد در این شرایط

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر