آترواسکلروز (Atherosclerosis )

هنگامی که رسوبات چربی به همراه سایر عناصر خونی در سرخرگ‌های بدن تجمع یابد، موجب تنگی آنها شده و عبور جریان خون دشوار می‌گردد که به این حالت تصلب شریان یا همان آترواسکلروز می‌گویند. نتیجه این فرایند تشکیل پلاک‌های فیبری-چربی (آتروما) بوده که موجب تنگی رگ و عواقب بعدی انسداد عروقی می‌گردد.

در ابتدا رسوبات فقط شامل سلول‌ حاوی چربی فراوان است ، اما با پیشرفت این فرآیند، برخی سلولهای خونی و پلاکت ها در لایه‌های عمیق‌تر دیواره سرخرگ تجمع کرده و موجب ایجاد پلاک آترواسکلروز می‌شوند. مشخصه اصلی تصلب شریان، تجمع مقادیر زیاد رسوب چربی و سلول های خونی (پلاک آترواسکلروز ) است . مهم ترین خطر این رسوبات، تنگ شدن مجرای سرخرگی است که خون در آن جریان می‌یابد. وقتی این حالت روی می‌دهد بافت‌های بدن که از طریق سرخرگ مبتلا تغذیه می‌شوند، به خصوص حین ورزش که این نیاز افزایش می‌یابد به مقدار کافی خون دریافت نمی‌کنند. اگر این وضعیت درعروق خونی (سرخرگ‌های) قلب رخ دهد، به انسداد عروق قلب و در نتیجه بروز درد قفسه سینه فعالیتی یا آنژین صدری می‌شود.

حال اگر دیواره داخلی یک سرخرگ دچار اترواسکلروز آسیب ببیند، بدنبال پاره شدن پلاک آترواسکلروز ، پلاکت‌ها و هورمونهای عامل انعقاد در محل‌ صدمه دیده، گرد هم می‌آیند. اگر این وضعیت درعروق خونی قلب رخ دهد ، در نتیجه انسداد ناگهانی، سکته قلبی بروز می کند.

این احتمال نیز وجود دارد که قطعه‌ای از رسوبات چربی از جدار رگ کنده شده و با جریان خون حرکت کرده و در مکانی دورتر یک سرخرگ را مسدود کند. به این حالت آمبولی سرخرگی می‌گویند.

بدن قادر است در دراز مدت از طریق تولید تدریجی عروق جدید سرخرگی که خون را از قبل از ناحیه تنگ شده به اطراف هدایت می‌کنند(عروق جانبی یا کلاترال)، تا حدی خود را در برابر خطر باریک ‌شدن سرخرگ محافظت کند. البته در موارد حاد یا سریع این مکانیسم دفاعی رخ نمی دهد.

در صورت ابتلا به مقادیر قابل توجه آترواسکلروز در یک بخش از بدن، احتمال وجود درجاتی از این بیماری در دیگر قسمت‌های بدن نیز وجود دارد. به عنوان مثال فردی که در اندام‌های تحتانی خود، گردش خون سرخرگی ضعیف دارد، به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های کرونر نسبت به آنژین یا حمله قلبی،ویا به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های مغزی به سکته مغزی مستعدتر است و بلعکس.

تاریخچه آترواسکلروز 

آترواسکلروزیس علت اصلی بروز بیماری‌های ایسکمیک قلب و مغز (آنژین قلبی و سکته قلبی و مغزی) و یکی از دلایل عمده مرگ و میر بزرگسالان ‌است. آترواسکلروزیس از زمان‌های بسیار قدیم شناخته شده بوده‌است و قدیمی‌ترین ضایعه آترواسکلروز که مشخصات آن از نظر آسیب‌شناسی شرح داده شده در اجساد مومیایی شده مصر باستان با قدمت بیش از سه هزار سال قبل از میلاد پیدا شده است.

این گرفتاری یک روند التهابی مزمن است که در طی آن فرآیندهای ایمنی با عوامل خطرساز متابولیک واکنش نموده و موجب شروع، گسترش و فعال شدن این ضایعه در رگ‌های بزرگ و متوسط می‌گردند. لخته‌ای که به دنبال شکاف خوردن ضایعه آترواسکلروتیک و یا به دنبال کنده شدن سلول‌های اندوتلیوم در محل ضایعه در رگ گرفتار پدید می‌آید می‌تواند موجب انفارکتوس بافتی (میوکارد و مغز) شود.

تنگی رگ‌ های قلب : آترواسکلروزدر همه افراد ار سنین جوانی شروع و در هر حال با زیاد شدن سن گریبان گیر همه می‌ شود اما پیشرفت آن در همه ی افراد یکسان نیست. . در برخی جزیی و آهسته و در برخی ها سریع و کشنده که وابسته به عوامل خطر است.

[/vc_column_text][/vc_tta_section]

تنگی عروق قلبی عامل ایجاد درد قلبی و پاره شدن ناگهانی پلاک اترواسکلروتیک (انسداد کامل) و در نهایت عامل سکته قلبی است. تنگ شدن عروق مغزی باعث سکته ی مغزی می ‌شود. تنگی عروق کلیوی از عوامل مهم فشار خون است. تنگ شدن عروق اندام ها باعث درد حرکتی پا ها و لنگش متناوب می ‌شود.

عوامل خطر و پیشرفت آترواسکلروز

خانم‌ ها در سنین باروری بسیار کمتر از مردان دچار این بیماری می‌ شوند. بالا بودن فشار خون ، چربی ‌خون بالا ،مصرف سیگار و دیابت عوامل خطرساز این بیماری هستند که با کنترل آن ها می ‌توان سیر این بیماری را کند کرد. چاقی عمومی(شاخص توده ی بدنی بالاتر از عدد ۳۰) و چاقی شکمی(دور شکم درمردان بالاتر از۱۰۱۱ و در زنان بالاتر از ۸۸ سانتی متر) نه تنها افراد را مستعد فشار خون، بالا رفتن چربی خون و دیابت می ‌سازد بلکه به طور مستقل عامل خطر آترواسکلروز است.

در افراد دچار تنگی عروق قلبی (عروق کرونر)، در شرایطی که قلب نیازمند اکسیژن بیشتر است مثل زمان فعالیت، هیجان، قرار گرفتن در معرض سرما و یا زمان غذا خوردن، درد قفسه سینه شروع می‌ شود که با استراحت یا مصرف داروی نیتروگلیسرین باعث بهبودی می ‌شود.

این درد معمولا ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می ‌کشد و به صورت فشار به قفسه سینه یا احساس خفگی است که به گردن، فک تحتانی،ناحیه سر دل و بالای ناف و یا دست چپ تیر می‌ کشد.

در مورد دردهایی که چند ثانیه طول می ‌کشند و دردهایی که درحین فعالیت بهبود می ‌یابند و موقع استراحت دوباره شروع می ‌شوند احتمال وجود بیماری کرونر، کم است ولی باید حتما بررسی انجام شود.

بیمار دارای تنگی کرونر در حین درد تغییراتی در جریان الکتریکی و حرکات عضلات قلب رخ می ‌دهد که با استفاده از نوار قلبی ، اکوکاردیوگرافی و یا اسکن قلب ، می ‌توان وجود بیماری کرونری را رد یا تایید کرد. اما در بین حملات درد، هیچ گونه علامتی ندارد به این ترتیب گاه برای تشخیص لازم است با ورزش یا برخی داروها قلب را تحت فشار قرار دهیم.

داروی نیتروگلیسرین که به شکل زیر زبانی و اسپری وجود دارد با گشاد کردن رگ ‌های کرونری باعث بهبودی بیماران می ‌شود و یکی از نشانه‌ های بیماری کرونر بهبودی درد با استفاده از این دارو است. توجه به این نکته لازم است که داروی نیتروگلیسرین باعث افت فشار خون می ‌شود و استفاده از آن بدون تجویز پزشک جایز نیست.

در درمان این بیماری ازداروهای گشاد کننده عروقی به منظور باز کردن نواحی باریک شده در سرخرگ و یا از شیوه‌های غیر جراحی مثل بالون زدن و یا تعبیه استنت و یا عمل جراحی به منظور زدن میان‌بُر به بعد از پلاک‌ها استفاده می‌شود. همزمان با آن اقداماتی دارویی و تغییر روش زندگی برای کاهش رشد پلاک ها و نیز کاهش تجمع پلاکت ‌ها انجام می‌شود. همچنین از روش های تغذیه‌ای و دارویی برای کاهش پیشرفت بیماری و عوارض بیماری استفاده می شود.

پیشگیری از آترواسکلروز

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مجتبی جمعه ۳ آبان ۹۸( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام جدیدا آزمایش خوت دادم جوابش به شرح پیوست بود ایا باید دارو مصرف کنم و چه دارویی ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی جمعه ۳ آبان ۹۸( 3 هفته پیش)

      سلام

      چربی کمی بالا هست

      اتورواستاتین ۲۰ عصر ها مصرف کنید

  • تصویر کاربر هدایت یکشنبه ۵ آبان ۹۸( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام مادرم دجار تنگی عروق پای راست بود توسط دکتر موسوی در اهواز عمل شده است اما گرفتگی رفع نشد واکنون بخاطر قلبش نمیتواند عمل شود و فعلا دارو مصرف می کند اما درد شدید دارد ودکتر بخاطر قلبش هیج مسکنی نداده است حال جه باید کنیم خیلی درد می کشد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی یکشنبه ۵ آبان ۹۸( 3 هفته پیش)

      سلام

      باید بیمار و مدارک دیده شود تا بشه نظر داد

      متاسفانه بدون معاینه بیمار نمیشه اظهار نظر کرد

  • تصویر کاربر ابراهیمی جمعه ۱۰ آبان ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    پدر اینجانب دچار سرطان معده بدخیم هست دکترا ابتدا شیمی درمانی گفتن سه رگ اصلی قلب پدرم گرفته وگفتن هیچکاری نمیتوان برای دو مریضی اش انجام داد سن پدرم 72 سال هست وگفتند فقط باید در خانه باشن تا.....لطفا راهنمایم کنید تا به پدرم بتوانم کمک کنم ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی جمعه ۱۰ آبان ۹۸( 2 هفته پیش)

      سلام

      درمان دارویی بر اساس شرح حال کافیه

      ولی بهتره بیمار و مدارک دیده شود تا بشه نظر دقیق داد

  • تصویر کاربر زهراراحمی یکشنبه ۱۲ آبان ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقتتون بخیر
    پدرم قلبش دردگرفت وباانجام اسکن وآنژیو متوجه گرفتگی 5تا ازرگهای قلب شدیم
    و پیش چندتادکتررفتیم گفتند سرشاخه اصلی گرفتگی داره ویکیش نازکه خطرناکه بایدپیوندبخوره...دکترماندگارگفتن من جراح هستم میگم بای پس دیگه انتخاب باخودته آنژوپلاستی کنی یابای پس
    خب ما نمیتونیم سلیقه ای انتخاب کنیم دکتربایدقطعی بگه وماخیلی نگرانیم توروخداشمانظرتون وبگیدآیا با بالن مشکل برطرف میشه؟ دیگه گرفتگی پیش نمیاد؟ ممنون میشم راهنماییمون کنید 😔🙏🙏🙏🙏🙏 کدوم روش برای پدرم درمان قطعیه
    بالن اگر ترجیح داده باشه عودنمیکنه و عوارضش چی هست ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی یکشنبه ۱۲ آبان ۹۸( 2 هفته پیش)

      سلام

      بتید سب دی آنژیو دیده شود تا بشه نظر داد

      ولی در گرفتگی گسترده و تنگی lm جراحی ارجحه

  • تصویر کاربر سحر چهارشنبه ۱۷ مهر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام روز بخیر،،مادرم مبتلا ب دیابته و ساق ه پاش دچار ه زخم شد و حدوده ۲۵ روزه ک جراحی شده و تحت کنترل،،چن روز پیش کبودی زیر زانوش دیدیم ک با انجام سونو و ام آر ای گرفتگیه عروق ه پا از متوسط تا شدید تشخیص دادن و انجام آنژیو،،آیا این درمان جواب میده؟ ما خیلی نگرانیم ک ب قطع عضو و .... نرسه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی چهارشنبه ۱۷ مهر ۹۸( 1 ماه پیش)

      سلام

      انژیو روش تشخیصی هست و نه درمانی

      باید بیمار معاینه شود و مدارک دیده شود

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر