هنگامی که رسوبات چربی به همراه سایر عناصر خونی در سرخرگ‌های بدن تجمع یابد، موجب تنگی آنها شده و عبور جریان خون دشوار می‌گردد که به این حالت تصلب شریان یا همان آترواسکلروز می‌گویند. نتیجه این فرایند تشکیل پلاک‌های فیبری-چربی (آتروما) بوده که موجب تنگی رگ و عواقب بعدی انسداد عروقی می‌گردد.

در ابتدا رسوبات فقط شامل سلول‌ حاوی چربی فراوان است ، اما با پیشرفت این فرآیند، برخی سلولهای خونی و پلاکت ها در لایه‌های عمیق‌تر دیواره سرخرگ تجمع کرده و موجب ایجاد پلاک آترواسکلروز می‌شوند. مشخصه اصلی تصلب شریان، تجمع مقادیر زیاد رسوب چربی و سلول های خونی (پلاک آترواسکلروز ) است . مهم ترین خطر این رسوبات، تنگ شدن مجرای سرخرگی است که خون در آن جریان می‌یابد. وقتی این حالت روی می‌دهد بافت‌های بدن که از طریق سرخرگ مبتلا تغذیه می‌شوند، به خصوص حین ورزش که این نیاز افزایش می‌یابد به مقدار کافی خون دریافت نمی‌کنند. اگر این وضعیت درعروق خونی (سرخرگ‌های) قلب رخ دهد، به انسداد عروق قلب و در نتیجه بروز درد قفسه سینه فعالیتی یا آنژین صدری می‌شود.

حال اگر دیواره داخلی یک سرخرگ دچار اترواسکلروز آسیب ببیند، بدنبال پاره شدن پلاک آترواسکلروز ، پلاکت‌ها و هورمونهای عامل انعقاد در محل‌ صدمه دیده، گرد هم می‌آیند. اگر این وضعیت درعروق خونی قلب رخ دهد ، در نتیجه انسداد ناگهانی، سکته قلبی بروز می کند.

این احتمال نیز وجود دارد که قطعه‌ای از رسوبات چربی از جدار رگ کنده شده و با جریان خون حرکت کرده و در مکانی دورتر یک سرخرگ را مسدود کند. به این حالت آمبولی سرخرگی می‌گویند.

بدن قادر است در دراز مدت از طریق تولید تدریجی عروق جدید سرخرگی که خون را از قبل از ناحیه تنگ شده به اطراف هدایت می‌کنند(عروق جانبی یا کلاترال)، تا حدی خود را در برابر خطر باریک ‌شدن سرخرگ محافظت کند. البته در موارد حاد یا سریع این مکانیسم دفاعی رخ نمی دهد.

در صورت ابتلا به مقادیر قابل توجه آترواسکلروز در یک بخش از بدن، احتمال وجود درجاتی از این بیماری در دیگر قسمت‌های بدن نیز وجود دارد. به عنوان مثال فردی که در اندام‌های تحتانی خود، گردش خون سرخرگی ضعیف دارد، به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های کرونر نسبت به آنژین یا حمله قلبی،ویا به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های مغزی به سکته مغزی مستعدتر است و بلعکس.

تاریخچه آترواسکلروز 

آترواسکلروزیس علت اصلی بروز بیماری‌های ایسکمیک قلب و مغز (آنژین قلبی و سکته قلبی و مغزی) و یکی از دلایل عمده مرگ و میر بزرگسالان ‌است. آترواسکلروزیس از زمان‌های بسیار قدیم شناخته شده بوده‌است و قدیمی‌ترین ضایعه آترواسکلروز که مشخصات آن از نظر آسیب‌شناسی شرح داده شده در اجساد مومیایی شده مصر باستان با قدمت بیش از سه هزار سال قبل از میلاد پیدا شده است.

این گرفتاری یک روند التهابی مزمن است که در طی آن فرآیندهای ایمنی با عوامل خطرساز متابولیک واکنش نموده و موجب شروع، گسترش و فعال شدن این ضایعه در رگ‌های بزرگ و متوسط می‌گردند. لخته‌ای که به دنبال شکاف خوردن ضایعه آترواسکلروتیک و یا به دنبال کنده شدن سلول‌های اندوتلیوم در محل ضایعه در رگ گرفتار پدید می‌آید می‌تواند موجب انفارکتوس بافتی (میوکارد و مغز) شود.

تنگی رگ‌ های قلب : آترواسکلروزدر همه افراد ار سنین جوانی شروع و در هر حال با زیاد شدن سن گریبان گیر همه می‌ شود اما پیشرفت آن در همه ی افراد یکسان نیست. . در برخی جزیی و آهسته و در برخی ها سریع و کشنده که وابسته به عوامل خطر است.

تنگی عروق قلبی عامل ایجاد درد قلبی و پاره شدن ناگهانی پلاک اترواسکلروتیک (انسداد کامل) و در نهایت عامل سکته قلبی است. تنگ شدن عروق مغزی باعث سکته ی مغزی می ‌شود. تنگی عروق کلیوی از عوامل مهم فشار خون است. تنگ شدن عروق اندام ها باعث درد حرکتی پا ها و لنگش متناوب می ‌شود.

عوامل خطر و پیشرفت آترواسکلروز

خانم‌ ها در سنین باروری بسیار کمتر از مردان دچار این بیماری می‌ شوند. بالا بودن فشار خون ، چربی ‌خون بالا ،مصرف سیگار و دیابت عوامل خطرساز این بیماری هستند که با کنترل آن ها می ‌توان سیر این بیماری را کند کرد. چاقی عمومی(شاخص توده ی بدنی بالاتر از عدد ۳۰) و چاقی شکمی(دور شکم درمردان بالاتر از۱۰۱۱ و در زنان بالاتر از ۸۸ سانتی متر) نه تنها افراد را مستعد فشار خون، بالا رفتن چربی خون و دیابت می ‌سازد بلکه به طور مستقل عامل خطر آترواسکلروز است.

در افراد دچار تنگی عروق قلبی (عروق کرونر)، در شرایطی که قلب نیازمند اکسیژن بیشتر است مثل زمان فعالیت، هیجان، قرار گرفتن در معرض سرما و یا زمان غذا خوردن، درد قفسه سینه شروع می‌ شود که با استراحت یا مصرف داروی نیتروگلیسرین باعث بهبودی می ‌شود.

این درد معمولا ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می ‌کشد و به صورت فشار به قفسه سینه یا احساس خفگی است که به گردن، فک تحتانی،ناحیه سر دل و بالای ناف و یا دست چپ تیر می‌ کشد.

در مورد دردهایی که چند ثانیه طول می ‌کشند و دردهایی که درحین فعالیت بهبود می ‌یابند و موقع استراحت دوباره شروع می ‌شوند احتمال وجود بیماری کرونر، کم است ولی باید حتما بررسی انجام شود.

بیمار دارای تنگی کرونر در حین درد تغییراتی در جریان الکتریکی و حرکات عضلات قلب رخ می ‌دهد که با استفاده از نوار قلبی ، اکوکاردیوگرافی و یا اسکن قلب ، می ‌توان وجود بیماری کرونری را رد یا تایید کرد. اما در بین حملات درد، هیچ گونه علامتی ندارد به این ترتیب گاه برای تشخیص لازم است با ورزش یا برخی داروها قلب را تحت فشار قرار دهیم.

داروی نیتروگلیسرین که به شکل زیر زبانی و اسپری وجود دارد با گشاد کردن رگ ‌های کرونری باعث بهبودی بیماران می ‌شود و یکی از نشانه‌ های بیماری کرونر بهبودی درد با استفاده از این دارو است. توجه به این نکته لازم است که داروی نیتروگلیسرین باعث افت فشار خون می ‌شود و استفاده از آن بدون تجویز پزشک جایز نیست.

در درمان این بیماری ازداروهای گشاد کننده عروقی به منظور باز کردن نواحی باریک شده در سرخرگ و یا از شیوه‌های غیر جراحی مثل بالون زدن و یا تعبیه استنت و یا عمل جراحی به منظور زدن میان‌بُر به بعد از پلاک‌ها استفاده می‌شود. همزمان با آن اقداماتی دارویی و تغییر روش زندگی برای کاهش رشد پلاک ها و نیز کاهش تجمع پلاکت ‌ها انجام می‌شود. همچنین از روش های تغذیه‌ای و دارویی برای کاهش پیشرفت بیماری و عوارض بیماری استفاده می شود.

پیشگیری از آترواسکلروز

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق تلگرامسوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
طپش شدیدوتیرکشیدن وسوراخ دهلیزمادرزادی

سلام اقای دکتر.اول اینکه به دادم برسید که قلبم بدجوری تیرمیکشه وطپش داره.واینکه ۳ماه پیش شربت سالبوتامول خوردم دچارطپش شدیدشدم که هنوزادامه داره واکو دادم گفته سوراخ مادرزادی دهلیزقلب دارم وحالا قراره اندومری بگیرم خواستم ببینم واقعا اکودرست گفته؟واینکه نوبت اندومری ۱۰خرداد۹۷هستش ومن الان ازتیرکشیدن قلبم دارم میمیرم.قرص متورال خوردم فایده نداره بایدچه قرصی بخورم توروخداکمکم کنید؟ایااین تیرکشیدن باعث ایست قلبی هم میشه مشاهده پاسخ دکتر
2
تپش قلب

در طول روز روزه میگیرم هیچ مشکلی ندارم. اما بعد از افطار دچاره تپش قلب میشوم مشاهده پاسخ دکتر
3
آریتمی

سلام و خسته نباشید
برای آریتمی من که بعضی وقتها هر ۳-۲۰ ضربان یکی نمی زند دکتر متورال دادند تا ۳ روز اول کنترل شد اما از روز ۴ دوباره این آریتمی برگشت ضمن اینکه خوردن این قرص نفخ و مور مور شدن میدهد
۱- آیا من باید مصرف اینرا قطع کنم ؟
۲- بهترین جیگزین برای درمان/کنترل آریتمی چیست ؟
دکتری که این تجویز رو‌کردن الان مسافرت هستند

ممنون میشم با sms پاسخ بدید
مشاهده پاسخ دکتر
4
تپش قلب کوبنده

سلام و خسته نباشید آقای دکتر
من بعضی مواقع هنگام خم شدن یا نشستن ویا اینکه وقتی فعالیت بدنی بالا میره تپش قلب میگیرم ضربان قلبم بالا میره احساس تنگی نفس بهم دست میده والبته بعضی مواقع عرق سرد هم میکنم بالای سرم درد میگره همراه با سرگیجه خفیف و زمانش هم بالاست بعضی مواقع تا دوساعت ضربان قلبم بالا میره خواستم بدونم خطرناک هستش باید چکار کنم
ممنون میشم راهنمایی بفرمائید
مشاهده پاسخ دکتر
5
کمر درد و درد پشت زانو

H
سلام خانمی 27ساله و مجرد هستم،حدود شش سال پیش چیز سنگینی رو بلند کردم،بعد از اون کار هر وقت کار سنگینی میکردم یا حتی جارو برقی می‌کشیدم دچار کمردرد میشدم جوری که نمیتونستم راه برم ولی این درد بعد از ده دوازده ساعت خوب میشد،درد کمرم الان بدتر هم شده جوری که بیشتر وقتا بخصوص وقتی فعالیتم زیاده و می‌ایستم،بعدش وقتی به پشت دراز می‌کشم یا حتی لم میدم کمردرد میگیرم و به سختی سرپا می‌ایستم و طول می‌کشه تا تعادلم حفظ کنم و راه برم،کمتر از یکسال هم میشه که عضلات ساق پام درد میکنه (البته حدود چند ماهی کارم طوری بود که دایم سراپا بودم)و زود پاهام خسته میشه، این درد با ایستادن بدتر میشه و پشت پاهام کمی رگهای سطحی واریس ایجاد شده،احساس درد در رگهای پشت زانو هم دارم،گاهی هم رگهای پاهایم دچار سوزش میشه،احساس میکنن رگهای پاهایم گره گره و سفت میشه الانم حدود یکهفته میشه گاهی احساس درد در باسن سمت راستم دارم،به پزشک داخلی هم که مراجعه کردم بعلت کمبود آهن کپسول فروفورت دیودنال تجویز کرد و قرص کلسیم استئوکینون و ب12 و ویتامین دی و امگا اچ3تجویز کرده که یک هفته است مصرف میکنم،
بنظر شما من چه مشکلی دارم؟
ممنون میشم اگه راهنماییم کنید.
سلام خانمی 27ساله و مجرد هستم،حدود شش سال پیش چیز سنگینی رو بلند کردم،بعد از اون کار هر وقت کار سنگینی میکردم یا حتی جارو برقی می‌کشیدم دچار کمردرد میشدم جوری که نمیتونستم راه برم ولی این درد بعد از ده دوازده ساعت خوب میشد،درد کمرم الان بدتر هم شده جوری که بیشتر وقتا بخصوص وقتی فعالیتم زیاده و می‌ایستم،بعدش وقتی به پشت دراز می‌کشم یا حتی لم میدم کمردرد میگیرم و به سختی سرپا می‌ایستم و طول می‌کشه تا تعادلم حفظ کنم و راه برم،کمتر از یکسال هم میشه که عضلات ساق پام درد میکنه (البته حدود چند ماهی کارم طوری بود که دایم سراپا بودم)و زود پاهام خسته میشه، این درد با ایستادن بدتر میشه و پشت پاهام کمی رگهای سطحی واریس ایجاد شده،وقتی سر پا می‌ایستم احساس درد در رگهای پشت زانو دارم ،گاهی هم رگهای پاهایم دچار سوزش میشه،گاهیاحساس میکنم رگهای پاهایم گره گره و سفت میشه الانم حدود یکهفته میشه گاهی احساس درد در باسن سمت راستم دارم،به پزشک داخلی هم که مراجعه کردم بعلت کمبود آهن کپسول فروفورت دیودنال تجویز کرد و قرص کلسیم استئوکینون و ب12 و ویتامین دی و امگا اچ3تجویز کرده که یک هفته است مصرف میکنم،
بنظر شما من چه مشکلی دارم؟
ممنون میشم اگه راهنماییم کنید.
مشاهده پاسخ دکتر
6
عوارض بعد از فنر گذاشتن

به نام خدا
با عرض سلام و خداقوت ....
پدرشوهرم من سه روز هست که عمل فنر گذاشتن رو انجام دادن و از دیروز چشم چپشون خون افتاده ..و شدید شده....نوبت معاینه شون هم هفته بعد سه شنبه هست...چون بیمارستان دولتی عمل شدن امکان دیدن دکتر نیست ....میخواستم بدونم این موضع ب قلب ربطی دارد یا نه؟
ممنون .
مشاهده پاسخ دکتر
7
سوزش سینه

سلام...جناب دکتر من سمت چپ قفسه سینه الان سه چهار ساله بعضی مواقع سوزش یا درد هست تا حالا چند بار تو این چند سال نوار و اکو. گرفتم ولی دکترا گفتن مشکلی ندارم...خواهشا راهنمایی کنین مشکل من چیه..بعضی وقتا خیلی اذیت میشم...با تشکر
الان چند روزی دوباره سوزش شروع شده در حد چند ثانیه سمت چپ سینه تیر میکشه ...ایا مشکلی وجود دارد؟؟
مشاهده پاسخ دکتر
8
عوارض داروی قلبی

با سلام و عرض ادب از شما سوالی داشتم آقای دکتر. مادرم به علت بیماری قلب نزد دکتر رفته و به ایشان داروی ایزو استاتین داده شده و مادرم بعد از خوردن این دارو چند روزی است که از درد پشت شکایت دارد می خواستم این سوال را از شما بپرسم آیا این عوارض به علت مصرف این دارو است و باید دارو قطع شود؟ مشاهده پاسخ دکتر
9
محمود خوش نیت

سلام اقای دکتر .من 17 سال سن دارم و 4 روز است که در قلبم احساس در میکنم این درد وقتی که داد میرنم یا با غه غهه که میخندم ویا با پایین اوردن سرم خودش را نشان میدهد خیلی نگران هستم که نکنه بمیرم بیمارستان هم رفتم و نوار قلبم خوب بوده نمیدونم چکار کنم من ورزشکار هستم .یک هفته پیش دنده ام ضزبه شدید خورد نمیدونم گفتم شاید از این باشه شمارو بخدا قسم کمکم کنید مشاهده پاسخ دکتر
10
فشار خون بالا

باسلام
مادر بنده حدود یک ماه و نیم پیش بر اثر یک تصادف و ترک خفیف زانو بعلت گچ پا و بی تحرکی و عدم تجویز داروی ضد لخته توسط پزشک ارتوپد دچار آمبولی فوق حاد ریه شدند و تحت درمان هستند. حال با توجه به دارا بودن سابقه فشار خون و با توجه به مصرف داروهای فشار ازجمله متورال و پوزارکس چند روزی است که فشار خون کنترل نمیشه و از میانگین 17 با مینیمم 11 پایین تر نمياد لطفا راهنمایی بفرمایید
متشگر
مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 1198 بعدی »