آترواسکلروز (Atherosclerosis )

هنگامی که رسوبات چربی به همراه سایر عناصر خونی در سرخرگ‌های بدن تجمع یابد، موجب تنگی آنها شده و عبور جریان خون دشوار می‌گردد که به این حالت تصلب شریان یا همان آترواسکلروز می‌گویند. نتیجه این فرایند تشکیل پلاک‌های فیبری-چربی (آتروما) بوده که موجب تنگی رگ و عواقب بعدی انسداد عروقی می‌گردد.

در ابتدا رسوبات فقط شامل سلول‌ حاوی چربی فراوان است ، اما با پیشرفت این فرآیند، برخی سلولهای خونی و پلاکت ها در لایه‌های عمیق‌تر دیواره سرخرگ تجمع کرده و موجب ایجاد پلاک آترواسکلروز می‌شوند. مشخصه اصلی تصلب شریان، تجمع مقادیر زیاد رسوب چربی و سلول های خونی (پلاک آترواسکلروز ) است . مهم ترین خطر این رسوبات، تنگ شدن مجرای سرخرگی است که خون در آن جریان می‌یابد. وقتی این حالت روی می‌دهد بافت‌های بدن که از طریق سرخرگ مبتلا تغذیه می‌شوند، به خصوص حین ورزش که این نیاز افزایش می‌یابد به مقدار کافی خون دریافت نمی‌کنند. اگر این وضعیت درعروق خونی (سرخرگ‌های) قلب رخ دهد، به انسداد عروق قلب و در نتیجه بروز درد قفسه سینه فعالیتی یا آنژین صدری می‌شود.

حال اگر دیواره داخلی یک سرخرگ دچار اترواسکلروز آسیب ببیند، بدنبال پاره شدن پلاک آترواسکلروز ، پلاکت‌ها و هورمونهای عامل انعقاد در محل‌ صدمه دیده، گرد هم می‌آیند. اگر این وضعیت درعروق خونی قلب رخ دهد ، در نتیجه انسداد ناگهانی، سکته قلبی بروز می کند.

این احتمال نیز وجود دارد که قطعه‌ای از رسوبات چربی از جدار رگ کنده شده و با جریان خون حرکت کرده و در مکانی دورتر یک سرخرگ را مسدود کند. به این حالت آمبولی سرخرگی می‌گویند.

بدن قادر است در دراز مدت از طریق تولید تدریجی عروق جدید سرخرگی که خون را از قبل از ناحیه تنگ شده به اطراف هدایت می‌کنند(عروق جانبی یا کلاترال)، تا حدی خود را در برابر خطر باریک ‌شدن سرخرگ محافظت کند. البته در موارد حاد یا سریع این مکانیسم دفاعی رخ نمی دهد.

در صورت ابتلا به مقادیر قابل توجه آترواسکلروز در یک بخش از بدن، احتمال وجود درجاتی از این بیماری در دیگر قسمت‌های بدن نیز وجود دارد. به عنوان مثال فردی که در اندام‌های تحتانی خود، گردش خون سرخرگی ضعیف دارد، به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های کرونر نسبت به آنژین یا حمله قلبی،ویا به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های مغزی به سکته مغزی مستعدتر است و بلعکس.

تاریخچه آترواسکلروز 

آترواسکلروزیس علت اصلی بروز بیماری‌های ایسکمیک قلب و مغز (آنژین قلبی و سکته قلبی و مغزی) و یکی از دلایل عمده مرگ و میر بزرگسالان ‌است. آترواسکلروزیس از زمان‌های بسیار قدیم شناخته شده بوده‌است و قدیمی‌ترین ضایعه آترواسکلروز که مشخصات آن از نظر آسیب‌شناسی شرح داده شده در اجساد مومیایی شده مصر باستان با قدمت بیش از سه هزار سال قبل از میلاد پیدا شده است.

این گرفتاری یک روند التهابی مزمن است که در طی آن فرآیندهای ایمنی با عوامل خطرساز متابولیک واکنش نموده و موجب شروع، گسترش و فعال شدن این ضایعه در رگ‌های بزرگ و متوسط می‌گردند. لخته‌ای که به دنبال شکاف خوردن ضایعه آترواسکلروتیک و یا به دنبال کنده شدن سلول‌های اندوتلیوم در محل ضایعه در رگ گرفتار پدید می‌آید می‌تواند موجب انفارکتوس بافتی (میوکارد و مغز) شود.

تنگی رگ‌ های قلب : آترواسکلروزدر همه افراد ار سنین جوانی شروع و در هر حال با زیاد شدن سن گریبان گیر همه می‌ شود اما پیشرفت آن در همه ی افراد یکسان نیست. . در برخی جزیی و آهسته و در برخی ها سریع و کشنده که وابسته به عوامل خطر است.

[/vc_column_text][/vc_tta_section]

تنگی عروق قلبی عامل ایجاد درد قلبی و پاره شدن ناگهانی پلاک اترواسکلروتیک (انسداد کامل) و در نهایت عامل سکته قلبی است. تنگ شدن عروق مغزی باعث سکته ی مغزی می ‌شود. تنگی عروق کلیوی از عوامل مهم فشار خون است. تنگ شدن عروق اندام ها باعث درد حرکتی پا ها و لنگش متناوب می ‌شود.

عوامل خطر و پیشرفت آترواسکلروز

خانم‌ ها در سنین باروری بسیار کمتر از مردان دچار این بیماری می‌ شوند. بالا بودن فشار خون ، چربی ‌خون بالا ،مصرف سیگار و دیابت عوامل خطرساز این بیماری هستند که با کنترل آن ها می ‌توان سیر این بیماری را کند کرد. چاقی عمومی(شاخص توده ی بدنی بالاتر از عدد ۳۰) و چاقی شکمی(دور شکم درمردان بالاتر از۱۰۱۱ و در زنان بالاتر از ۸۸ سانتی متر) نه تنها افراد را مستعد فشار خون، بالا رفتن چربی خون و دیابت می ‌سازد بلکه به طور مستقل عامل خطر آترواسکلروز است.

در افراد دچار تنگی عروق قلبی (عروق کرونر)، در شرایطی که قلب نیازمند اکسیژن بیشتر است مثل زمان فعالیت، هیجان، قرار گرفتن در معرض سرما و یا زمان غذا خوردن، درد قفسه سینه شروع می‌ شود که با استراحت یا مصرف داروی نیتروگلیسرین باعث بهبودی می ‌شود.

این درد معمولا ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می ‌کشد و به صورت فشار به قفسه سینه یا احساس خفگی است که به گردن، فک تحتانی،ناحیه سر دل و بالای ناف و یا دست چپ تیر می‌ کشد.

در مورد دردهایی که چند ثانیه طول می ‌کشند و دردهایی که درحین فعالیت بهبود می ‌یابند و موقع استراحت دوباره شروع می ‌شوند احتمال وجود بیماری کرونر، کم است ولی باید حتما بررسی انجام شود.

بیمار دارای تنگی کرونر در حین درد تغییراتی در جریان الکتریکی و حرکات عضلات قلب رخ می ‌دهد که با استفاده از نوار قلبی ، اکوکاردیوگرافی و یا اسکن قلب ، می ‌توان وجود بیماری کرونری را رد یا تایید کرد. اما در بین حملات درد، هیچ گونه علامتی ندارد به این ترتیب گاه برای تشخیص لازم است با ورزش یا برخی داروها قلب را تحت فشار قرار دهیم.

داروی نیتروگلیسرین که به شکل زیر زبانی و اسپری وجود دارد با گشاد کردن رگ ‌های کرونری باعث بهبودی بیماران می ‌شود و یکی از نشانه‌ های بیماری کرونر بهبودی درد با استفاده از این دارو است. توجه به این نکته لازم است که داروی نیتروگلیسرین باعث افت فشار خون می ‌شود و استفاده از آن بدون تجویز پزشک جایز نیست.

در درمان این بیماری ازداروهای گشاد کننده عروقی به منظور باز کردن نواحی باریک شده در سرخرگ و یا از شیوه‌های غیر جراحی مثل بالون زدن و یا تعبیه استنت و یا عمل جراحی به منظور زدن میان‌بُر به بعد از پلاک‌ها استفاده می‌شود. همزمان با آن اقداماتی دارویی و تغییر روش زندگی برای کاهش رشد پلاک ها و نیز کاهش تجمع پلاکت ‌ها انجام می‌شود. همچنین از روش های تغذیه‌ای و دارویی برای کاهش پیشرفت بیماری و عوارض بیماری استفاده می شود.

پیشگیری از آترواسکلروز

آترواسکلروز (Atherosclerosis )
لطفاٌ امتیاز دهید
4 (0%) 1 رایs

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرمحسن دوشنبه ۱۰ دی ۹۷( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید.همسر من 18آذر به دلیلی گرفتگی عروق بیهوش شدن و بعد از دو روز آنژیو و فنر گذاری کردن.با توجه به اینکه دکتر محترمشون گفتن نمک و روغن را پرهیز کنند.آیا از پله بالا و پایین رفتن در صورت آروم بودن ضرر دارد.سرما خوردگی د سرفه کردن و همچنین رانندگی بعد از این مدت ضرر دارد؟با تشکر از شما
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیدوشنبه ۱۰ دی ۹۷( 2 هفته پیش)
      سلام
      خير هيچكدوم ضرر نداره
      حتي ورزش هم ضرر مداره
      البته همه بعد يك ماه ولي از همين اللن پياده روي بكنند
  • تصویر کاربرمحسن یکشنبه ۲ دی ۹۷( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام همسر من یک هفته است که استنت گذاری و آنژیو کردن البته یکی از رگ هاشون گرفتگی داشته و بعد از یک هفته تمایل جنسی دارمد آیا فعالیت جنسی برای بیمار ضرر دارد یا خیر؟
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفییکشنبه ۲ دی ۹۷( 3 هفته پیش)
      سلام
      خير مشكلي نداره
  • تصویر کاربراسماعیل یکشنبه ۲ دی ۹۷( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    اقای دکتر مادرم چهار تا از رگهای قلبش گرفتگی داره یکیش ۱۰۰درصد .۸۰درصد و دتای دیگه چهل درصد
    انژیو گرافی شده و از طریق بالن نشد باز بشند چون رگهاش نازک بوده ک احتمال پارگیش زیاد بوده
    میخاستم بپرسم ک زالو درمانی کمکی میتونه بکنه به باز شدنشون جون خیلی تحقیق کردم و شنیدم ک عده ای با زالو درمانی درمان شدند ..میخاستم ببینم نظر شما در مورد زتلو درمانی چیه؟
    ممنون میشم جواب بدید
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفییکشنبه ۲ دی ۹۷( 3 هفته پیش)
      سلام
      خير
      خطرناك هم هست
  • تصویر کاربرعلی دوشنبه ۱۹ آذر ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید خدمت شما
    آقای دکتر همسرم یک سال و نیمه که از درد در قسمت پشت سمت چپ رنج میبره و گاهی میگه که دچار سوزش قلب شده و از درد یک رگ در سمت چپ قسمت پشت گله میکنه تا بحال سه تا دکتر قلب رفتیم و همشون گفتن مشکل قلبی نداره اما همچنان این درد ها ادامه داره خواهش میکنم اگه میدونین بگین که چه دکتری باید ببریمش ما تازه دوساله که ازدواج کردیم و این مسأله خیلی آزاردهنده شده برامون
    ممنون ازشما
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیدوشنبه ۱۹ آذر ۹۷( 1 ماه پیش)
      سلام
      ممكنه اضطراب داشته باشند به روانپزشك مراجعه كنيد
  • تصویر کاربرسعید چهارشنبه ۲۱ آذر ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    هزینه کار گزار استنت کاروتید در رگ گردن سمت چپ که به مغز راه دار چند است
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیچهارشنبه ۲۱ آذر ۹۷( 1 ماه پیش)
      سلام
      بستگي به تعداد استنت و بيمارستان مربوطه دارد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر