ضربان قلب

ضربان قلب به معنی آگاهی از تپش قلب خود است. علیرغم تپش و فعالیت مداوم و بی‌وقفه‌ قلب ، این فعالیت  نباید  توسط خود فرد  احساس ‌شود. به عبارت دیگر انسان  اصلاً نباید متوجه  تپش قلب در بدن خود ‌باشند.  پس هرگاه فرد احساس بکند که قلب  درون  قفسه ‌سینه در حال تپش می‌باشد، دچار تپش قلب شده است و ربطی به تعداد ضربان قلب ندارد.

قلب نوعی تلمبه است که  خون بوسیله آن در بدن جریان می‌یابد. قلب در هر تپش تقریبا صد سانتیمتر مکعب خون را در بدن پخش می‌کند. روزانه حدود ۱۰ هزار لیتر خون بوسیله این تلمبه در درون رگهای هدایت می‌شود. در مدت عمر متوسط یک انسان شاید ۲۵۰ میلیون لیتر خون بوسیله قلب، تلمبه زده شود. طول مدت هر دوره انقباض و انبساط  قلب انسان، در حدود ۱ ثانیه است. بنابراین،‌ قلب روزی حدود  صدهزار بار می‌‌تپد .

احساس ضربان قلب:

ضربان قلب به صورتهای گوناگون نظیر کوبیدن، لرزیدن، تپیدن و … احساس می‌شود. تپش قلب در افراد ممکن است با رخ ‌دادن ضربانی غیر عادی اغلب در قفسه سینه،گردن یا گلو نیز همراه باشد. برخی ذکر می‌کنند که قلبشان هری می‌ریزد یا بعضی می‌گویند که قلبشان چند دقیقه تاپ‌تاپ می‌زند و دوباره به حالت عادی بر می‌گردد. در برخی نیز تپش قلب به صورت دائم احساس می‌شود. احساس تپش قلب  همیشه به معنی سرعت بالای  ضربان قلب (تاکی کاردی) نیست بطوریکه در سرعت ضربان خیلی پایین (برادی کاردی)  هم ممکن است احساس تپش قلب وجود داشته باشد. تپش قلب ممکن است بیانگر یک بیماری جدی باشد یا اهمیت چندانی نداشته باشد.

علل ضربان قلب:

تپش قلب در اکثر موارد نشانه بیماری خاصی نمی‌باشد و جای نگرانی چندانی ندارد  ولی گاهی  ممکن است نشانه بیماری های خیلی مهم  باشد. برخی از علل شایع تپش قلب اینها هستند:

*  برخی بیماری قلبی مثل ایسکمی قلبی، بیماری های دریچه ای مختلف از جمله  افتادگی (پرولاپس) دریچه میترال ، نارسایی قلبی و میوکاردیت ها، پریکاردیت و آریتمی های قلبی .

* علل روحی و روانی ونیز برانگیخنگی احساسی مانند ترس،استرس یا اضطراب،افسردگی و…

* ورزش و فعالیت جسمی

* موادی مانند کافئین،نیکوتین،کوکائین و برخی از قرص‌های لاغری.

*بیماری‌هایی مانند پرکاری تیروئید، بیماری های ریوی و هیپوکسی ( کاهش میزان اکسیژن خون).

* برخی داروها مثل: داروهایی که برای درمان بیماری های تیروئید،آسم،فشارخون بالا یا بی‌نظمی ضربان قلب مصرف می‌شوند.

* بی‌خوابی ، خستگی

* کم‌ خونی

* تب

نحوه اندازه گیری ضربان قلب

سرعت ضربان قلب در حال استراحت در بزرگسالان از ۶۰ تا ۱۰۰ ضربان در دقیقه متفاوت است. زنان نسبت مردان سرعت ضربان قلب اندکی بالاتر دارند و میانگین سرعت ضربان قلب در حال استراحت در زنان در میانه ۷۰ تا ۸۰ قرار دارد، اما در مردان حدود ۷۰ است.برای اندازه گیری ضربان قلب با دو انگشت به جز انگشت شست دقیقا روی مچ و انتهای شست را لمس نمایید. سپس به آهستگی فشار دهید تا ضربان شریان لمس شود. برای ١۵ ثانیه ضربان قلب را شمرده و در ۴ ضرب نمایید یا اینکه به مدت ٣٠ ثانیه ضربان ها را شمرده و در ٢ ضرب کنید. در نهایت عدد مربوطه را روی کاغذ یادداشت کنید این عدد همان تعداد ضربان قلب شماست.

‎علل روحی و روانی ضربان قلب:

‎تپش قلب به تنهایی نشان دهنده هیچ گروه خاصی از اختلالات نیست و اغلب در واقع اختلال فیزیکی اولیه نبوده، بلکه مشکلی روانی است. گاهی بویژه در بیماران مبتلا به اضطراب، بیماران از احساس تپش قلب شکایت دارند  که اغلب  در بررسیها اختلال ریتمی (مثل نوار قلب و هولتر ۲۴ ساعته)  هیچ مشکلی  مشخص نمی‌شود.

‎علل فیزیولوژیک یا طبیعی ضربان قلب:

‎ورزش و فعالیت بدنی شدید می‌تواند باعث ایجاد تپش قلب برای مدت چند دقیقه در افراد سالم  شود. فردی‌ که‌ بیماری‌ قلبی‌ ندارد ممکن‌ است‌ با ورزش‌ ضربان‌ قلب‌ را به‌ ۱۶۰ بار دقیقه‌ یا بیشتر برساند که‌ البته‌ این‌ طبیعی‌ است‌ و مشکلی‌ محسوب‌ نمی‌شود. استرس ، هیجان و اضطراب نیز از عوامل شناخته شده تپش قلب به شمار می‌روند. از سوی دیگر مصرف چای غلیظ ، قهوه تلخ و برخی سیگارها ممکن است در فرد تپش قلب ایجاد نمایند.

‎علل آریتمی قلبی:

‎توجه به الگوی ضربان قلب قلب و همچنین نبض همزمان ، تشخیص را آسان می‌کند.در تمام حالتهای دیگر تپش قلب بیشتر به صورت تند زدن و شدید زدن قلب خود را نشان می‌داد و ضربان قلب منظم بود. نبض نامنظم در حین حمله تپش قلب تقریبا همیشه دال بر آریتمی است. آریتمی‌های شایعی که منجر به تپش قلب می‌شوند، فیبریلاسیون‌ دهلیزی ‌، انقباضات پیش‌رس دهلیزی یا بطنی،  تاکیکاردی ( تند ضربانی)‌ فوق‌ بطنی‌ و بطنی و گاهی سینوسی ‌می‌باشند. ضربانها در تاکیکاردی یا تند ضربانی‌ فوق‌ بطنی‌ و بطنی و ‌تند ضربانی‌ سینوسی ‌، “سریع و منظم” ، در فیبریلاسیون دهلیزی ” سریع و نامنظم”  و در انقباضات پیش‌رس دهلیزی یا بطنی بصورت “نامنظمی گهگاهی ” مشاهده می‌شوند.

‎در بعضی مواقع تپش قلب به صورت نابجا و نابهنگام بروز پیدا می‌کند که فرد احساس می‌کند قلبش می‌ریزد یا یک ضربه محکم به دیواره قفسه سینه اصابت می‌کند. اگر فرد در این حالت نبض خود را گرفته باشد متوجه می‌شود که یک نبض خالی زده است. این نوع تپش قلب در اکثر موارد نشانه یکی از شایعترین آریتمی‌های قلبی به نام “انقباض پیش‌رس یا زودهنگام بطنی” یا (PVC) است که اغلب در افراد سالم دیده شده و مهم نمی باشد اما  اگر در فردی با بیماری قلبی شناخته شده  تعداد آن از حدی بیشتر شود ممکن است خطرات جدی برای فرد به همراه داشته باشد.

افراد کم خون و پرکاری‌ غده تیرویید نیز قلبشان با سرعت و شدت بیشتری می‌تپد.

برای تعیین وقت بر روی نوبت دهی اینترنتی کلیک کنید.

دکتر محمد حسین نجفی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوپلاستی

دکتر قلب در تهران

جهت آسایش و حفظ سلامتی شما بیماران عزیز از اول فروردین ماه، سیستم ویزیت آنلاین در این سایت فعال شده است. شما می توانید به جای پرسش از دکتر و یا مراجعه حضوری، به صورت تلفنی با پزشک متخصص صحبت کنید. برای این کار روی ویزیت تلفنی کلیک کنید:

ویزیت تلفنی

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر حبیب یکشنبه ۱۹ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب بنده 7 سال است دچار حملات پنیک میشوم استرس و ترس هم گاهی اوقات دارم طی این سالها چند بار به متخصص قلب مراجعه نمودم که آخرینش یک ماه پیش بود نوار گرفتن و اکو و تست ورزش گفتن قلبت سالمه اما گاهی اوقات احساس مکث در ضربان قلبم دارم و حس میکنم یکی قلبمو گرفته و بعد یهو ول میکنه که قلبم ضربان محکمی داره در این حالت که خودم احساس میکنم این کار هم در زمان ورزش دو هم در حالت نشسته سر کارم و هم در حالت پیاده روی بهم دست داده گاهی اوقات هم تپش اضافه در ضربانم دارم در حالت هادی چون ورزش میکنم ضربانم بین 55 تا 65 هست خواستم ببینم این مشکل از قلب می تونه باشه؟با تشکر
    البته پارسال هم یکبار 24 ساعت هولتر بستم گفت سالمه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی یکشنبه ۱۹ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام اکر هولتر ریتم سالمه پ تست ورزش نرمال پس قلب قطعا نزماله، اکر هنوز شک‌به اریتیمی هست بهتره ارثز لوپ ریموردر استفاده بشه
  • تصویر کاربر عمار جمعه ۳ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    بنده ۳۶ سالمه و ۴۵ روز قبل مبتلا به کرونا شدم که بعد از بهبودی دچار اضطراب و تپش قلب شدم. ضربان قلب بین ۹۲ تا ۹۶ بود. حدودا ۱۰ روز کلرودیازپوکساید ۵میل و پروپرانول ۱۰ مصرف کردم و مشکلی خاصی نبود. بعد از قطع دارو حدودا دوهفته مشکلی نداشتم اما الان چند روزی هست که احساس میکنممجددا عصبی شدم و تپش دارم و مجددا قرص هارو مصرف میکنم. این حالت بیشتر بعد از غذا خوردن ایجاد میشه و در ضمن هروقت که از خونه بیرون رفتم و مشغول کار شدم هیچ مشکلی نداشتم و کلا توی خونه که میام اینجوری میشم. ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی جمعه ۳ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام مشكل شما اضطراب است فعلا مداوم پروپرانولول را ادمه دهيد
  • تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۱ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر من ۱۹ سالمه یه ماه پیش رفتم دکتر اکو دادم گفتن پروپلاس میترال داری نوار رو گفتن احتمالا رگ اضافی،و گفتن نیاز به ابیلیشن نیس و شاید خوب بشه خودش میخواستم بدونم آیا واقعا من رگ اضافه دارم ؟ و این که من گاهی اوقات نشانه هایی مثل تپش قلب چن ثانیه شدید بعد از خوردن وعده غذایی و همچنین هنگام بلند شدن از زمین را دارم و در حالت استراحت تپش وجود ندارد و شکمم تکان میخورد رفتم سونو گفتن اعورت نرماله چکار کنم دکتر ؟خیلی نگرانم .نوار و سونو و اکو رو براتون میفرستم تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی چهارشنبه ۱ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام برای بررسی تپش بهتر هولتر ۲۴ ساعته ریتم بذارین.سونو نرمالهو اکو در حد نرمال نگران نباشین چیز مهمی نیست
  • تصویر کاربر احسانی دوشنبه ۱۶ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام‌ اقای دکتر ، دو ساله دچار تپش قلب و پی وی سی هستم، صبح ها یه دونه پرانول میخورم ، میخوام بدونم به جز پرانول داروی دیگه ای هست که تعداد ضربان نابجا رو کم یا از بین ببره؟ ۲۹ سالمه ، فشارم عادیه و دوس دارم ورزش کنم بدون اینکه pvc بزنم، ممنون میشم راهنماییم کنید مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی دوشنبه ۱۶ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)
      سللم متوهگزال اگر پیدا بشه کمک زیادی میکنه
  • تصویر کاربر Rz دوشنبه ۲ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من چند روز پیش رفتم دکتر بی خوابی شدید داشتم گفت از اعصاب و استرسه و قرص های زولپیدم۵ و بوسپیرون۵ به همراه یه داروی گرد قهوه ای رنگ ۱۰ دونه داخل پاکت که اسمش روش نبود را تجویز کردند من از هر کدام سه تا تو سه روز استفاده کردم روز چهارم استفاده نکردم چون خیلی گنگ و سرگیجه و بی حال و خواب الود بودم اون روز شبش تپش قلب و ضعف شدید طوری که احساس میکردم دارم سکته میکنم داشتم( من سه تا از دنده های ستون فقراتم روی قلبم در بچگی خم شده ) الانم ۱ روزه بی حالم سرگیجه و بی اشتهایی و تاری دید دارم تو رو خدا لطفا راهنماییم کنید چکار کنم. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی دوشنبه ۲ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام داروها را مصرف نکنید فقط در مواقع تپش قلب قرص پروپرانولول مصرف کنید
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر