دکتر محمد حسین نجفی

خطرات افت فشار خون چیست؟

افت فشار خون و به همراه آن عوارضی مانند: سرگیجه، سردی دست و پا و یا حتی غش کردن می تواند نگران کننده باشد. آیا افت فشار خون برای بیمار خطرناک و جدی است؟

برخی افراد به صورت طبیعی و ژنتیکی فشار خون پایینی دارند که به این شرایط خاص در علم پزشکی افت فشار خون (Hypotension) می گویند. با این حال زمانی که فشار خون بالا به صورت کاملا ناگهانی تبدیل به فشار خون پایین می شود، ممکن است خطرات و نگرانی هایی برای سلامتی افراد ایجاد کند که نمی توان از آن ها غافل بود.

کم بودن فشار خون در افراد ( هایپوتسیون) می تواند نشانه سلامت مناسب و خوب افراد باشد و همچنین در این شرایط معمولا ریسک بروز بیماری های قلبی کاهش می یابد. اما این مورد همیشه صدق نمی کند و استثنا های خاصی نیز وجود دارند. 

در برخی شرایط و موقعیت ها، کاهش ادامه دار فشار خون پایین افراد یا کاهش ناگهانی فشار خون می تواند منجر به علائم خطرناک و نگران کننده ای شود و حتی مشکلات جدی برای سلامت افراد ایجاد کند.


افت فشار خون یا همان هایپوتنشن

هنگامی که میزان فشار خون فردی را اندازه می گیریم، نتیجه دستگاه دو عدد را نشان می دهد: فشار سیستولیک خون و فشار دیاستولیک خون. فشار سیستولیک اولین عدد در نتیجه آزمایش فشار خون شما است که میزان فشار درون شریان های بدن شما را حین پمپاژ خون توسط قلب نشان می دهد.

 اما فشار دیاستولیک به عنوان شماره بعدی در نتیجه آزمایش فشار خون دیده می شود و میزان فشار درون شریان های خونی شما را هنگامی که قلب پر از خون است نشان می دهد.


آیا افت فشار خون خطرناک است؟

 اگر فشار خون شما ۸۰/۱۲۰ میلی متر جیوه (mm HG) یا کمتر باشد، این میزان نرمال و عادی در نظر گرفته می شود و خطری شما را تهدید نمی کند. عموما اگر میزان فشار خون پس از اندازه گیری، پایین تر از ۶۰/۹۰ میلی متر  باشد، این میزان کم در نظر گرفته می شود و نام آن هایپوتنشن است.

برخی افراد گاهی اوقات فشار خونی در محدوده افت فشار خون یا هایپوتنشن دارند، اما هیچ علائم و مشکلاتی را ندارند و در نتیجه نیازی به درمان نخواهند داشت. 

اما در موارد شدید و حاد هایپوتنشن می تواند منجر به کاهش میزان اکسیژن و مواد مغذی شود که باید به مغز انسان برسند که در نتیجه این موضوع، خطرات متعددی افراد را تهدید می کند.

در هر فردی احتمال بروز این شرایط و افت فشار خون بدن، چه کم کم و چه ناگهانی، وجود دارد اما در برخی افراد به نسبت عموم مردم احتمال ابتلا به هایپوتنشن  بیشتر است. همچنین انواع مختلفی از این بیماری و شرایط خاص آن وجود دارند. 

به عنوان مثال هایپوتنشن  ارتودنسی (موضعی) که زمانی رخ می دهد که شما پس از مدتی نشستن یا دراز کشیدن ناگهان بلند شوید و بیشتر در بزرگسالان شایع است.

بدن شما دارای مکانیزم های جبرانی متعددی است که از افت فشار خون شما به هنگام بلند شدن جلوگیری کند. اما در برخی از افراد این ریفلکس ها آنگونه که باید اتفاق نمی افتند و در نتیجه افراد دچار هایپوتنشن  ارتدونسی می شوند.

علائم افت فشار خون


علائم افت فشار که می تواند خطرناک باشد!

برخی از پزشکان و متخصصین مشکل افت فشار خون یا همان هایپوتنشن را یک بیماری و شرایط خطرناک در نظر نمی گیرند، مگر اینکه برخی علائم و نشانه ها در آن وجود داشته باشد که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره داشت:

– سرگیجه

– ضعف و غش کردن

– خستگی

– مشکل در تمرکز کردن و دقت

– حالت تهوع

– پوست سفید و سرد

– تنگی نفس


چه زمانی افت فشار خون ناگهانی اتفاق بیوفتد؟

برخی افراد به صورت طبیعی و ژنتیکی با مشکل افت فشار خون یا هایپوتنشن  دست و پنجه نرم می کنند اما هیچ علائم خاصی در آن ها بروز نمی کند. اما برای آن هایی که بدنشان به داشتن فشار خون بالا عادت کرده است، افت فشار خون می تواند یک مشکل عادی یا حتی حاد باشد که در نهایت منجر به بروز علائمی که در بالا آن ها را ذکر کردیم شود.

علت فشار خون بالا در اوایل بارداری

شروع هایپوتنشن  یا همان فشار خون معمولا زمانی است که:

۱- شما برای یک مدت خاصی در تخت استراحت کرده اید و حالا از جای خود بلند شده و در یک موقعیت عمودی و راست قرار می گیرید.

۲- در ۲۴ هفته اول از بارداری خود هستید.

۳- میزان زیادی خون از دست داده اید.

۴- میزان آب بدن شما کم است.

۵- از مواد دارویی خاصی نظیر دارو های پایین آورنده میزان فشار خون استفاده می کنید، یا از دارو های خاص برای قلب بهره می برید. دارو های بیماری پارکینسون، دارو های ضد افسردگی یا دارو های مربوط به مشکل نعوذ نیز می توانند منجر به کاهش فشار خون و هایپوتنشن شوند.

۶- با مشکل قلبی خود روبرو می شوید، به عنوان مثال کم کاری تیروئید، بیماری پر کاری تیروئید، بیماری آدیسون ( بیماری مربوط به اختلال غده فوق کلیوی) ، قند خون پایین یا دیابت از جمله این موارد هستند.

۷- با یک عفونت شدید روبرو هستید که وارد جریان خون شما شده باشد.

۸- با آنافیلاکسی که یک عکس العمل شدید و کشنده آلرژیایی است دست و پنجه نرم می کنید.

۹- با یک ماری خنثی دارید که بر روی فشار خون شما تاثیر می گذارد.

۱۰- بدن شما با کمبود یک ماده غذایی مهم نظیر کمبود ویتامین بی ۱۲ یا فولیک اسید همراه است.


چه زمانی برای درمان فشار خون پایین به دارو نیاز داریم؟

اگر میزان و سطح فشار خون شما همیشه در حالت کم و پایین است و هیچ کدام از علائم و مشکلاتی که در بالا آن ها را ذکر کردیم ندارید نیازی به نگرانی نیست. 

علاوه بر این اگر پس از انجام یک آزمایش خانگی فشار خون متوجه کم بودن غیر طبیعی آن بودید باز هم نیاز به نگرانی نیست، چرا که این کاملا طبیعی است که میزان فشار خون افراد در ساعات مختلف روز افزایش و کاهش یابد. 

همچنین بدن انسان این توانایی را دارد که بتواند فشار خون بدن را دوباره به سطح مناسب و عادی برساند.

فشار خون وقتی که حس می کنید یک مشکل افت فشار خون بار ها تکرار می شود و از حالت عادی خارج شده است، و یا هیچ توجیه و دلیل منطقی برای بروز آن ندارید، بهتر است به سراغ متخصصین و پزشکان بروید تا از آن ها در این زمینه مشاوره بخواهید.

اگر فشار خون شما به صورت ناگهانی کاهش می یابد و علائم خاصی نظیر گیج بودن را تجربه می کنید باید به متخصص یا پزشک خود این موضوع را اطلاع دهید و هر چه زودتر به ملاقات وی بروید. 

آن ها به خوبی می توانند وضعیت شما را ارزیابی کنند و مشکلات احتمالی و دلایل بروز افت فشار خون را مشخص کنند که از جمله آن ها می توان به خون ریزی داخلی در بدن، عفونت های حاد و شدید و همچنین ری اکشن های آلرژی اشاره کرد.

درمان مربوط به مشکل افت فشار خون یا همان هایپوتنشن  بسته به دلیل بروز آن متفاوت است و برای اشخاص مختلف یکسان نیست. اما از جمله قدم های اولیه و فوری برای درمان و حل مشکل می توان به موارد زیر اشاره داشت:

  • دراز کشیدن در شرایطی که پا های شما بالاتر از قلب باشد
  • نوشیدن مایعات فراوان
  • از محرک های بروز افت فشار خون نظیر نشستن طولانی دوری کردن

پس از ارزیابی اولیه و دقیق توسط پزشک معالج و احتمالا انجام برخی آزمایشات و تست های خاص، پزشک شما ممکن است پیشنهاداتی از جمله موارد زیر به شما بدهد:

کاهش فشار خون✅ دوری از مصرف الکل

✅ ایجاد تغییرات خاص در رژیم غذایی خود

✅ ایجاد تغییرات در دارو های مصرفی خود ( احتمالا پایین آوردن میزان دز مصرفی دارو ها)

✅ استفاده از دارو هایی که فشار خون را بالا می برند؛‌ از جمله آن ها می توان به فلادروکورتیزون (فلورینف) و میدودرین (پرو آماتین) اشاره داشت.

✅ پوشیدن جوراب های ساق بلند فشرده و تنگ

افرادی که شوک های مرتبط با افت فشار خون  را تجربه می کنند باید سریعا خود را به مراکز درمانی برسانند تا متخصصین و پرستاران بتوانند هر چه سریع تر فشار خون مناسب و عادی به نواحی مختلف بدن آن ها را برگردانند و سطح فشار خون بدنشان را بالا و در حد استاندارد برسانند.

این نکته بسیار مهم است که مشخص شود فشار خون پایین شما یک مشکل اصلی و بنیادین است و یا یک مشکل ثانوی به شمار می رود. در حالت اول رفلکس های بدن آن گونه که باید کار نمی کنند. اما در حالت ثانوی فشار خون پایین شما بنا به دلایلی نظیر کم بودن سطح آب بدن یا تاثیرات برخی دارو های خاص است.

برخی از دارو های ضد افزایش فشار خون در بازار می توانند منجر به افت فشار خون در بیماران شوند و میزان دز مصرفی توسط بیماران از اهمیت بالایی برخوردار است. 

در برخی افراد مشخص کردن دلیل ثانوی بروز این مشکل بسیار ساده است، حتی دلیل بروز یک مشکل شدید که می تواند بدون دلیل ثانوی ایجاد شده باشد نیز به راحتی مشخص می شود و به همین دلیل است که می گوییم ملاقات پزشک در این شرایط بسیار مهم است تا بتوانند یک ارزیابی مناسب و دقیق از وضعیت بدن شما داشته باشند.

میزان فشار خون خود در زمان ها و روز های مختلف را اندازه گیری کرده و تاریخچه ای از آن ثبت و نگه داری کنید؛ حتی اگر هیچ گونه مشکل سلامتی و فشار خون خاصی ندارید، تا متوجه شوید که سطح نرمال فشار خون در بدن شما معمولا چه عددی است. 

چرا که همان گونه که در بالا گفتیم، سطح طبیعی و نرمال فشار خون در افراد مختلف متفاوت است. و اگر سطح فشار خون شما به صورت مرتب توسط پزشک ارزیابی می شود از وی بپرسید که میزان مناسب و نرمال برای بدن شما که باید به آن برسید چه عددی است.

علت افت فشار خون

علت افت فشار خون

فشار خون پایین می تواند به دلایل زیادی اتفاق بیفتد.

۱- فشارخون پایین ارتوستاتیک (کاهش فشار خون پس از ایستادن): 

این شرایط زمانی اتفاق می افتد که شما به سرعت بلند شوید و بدن نتواند جریان فشار خون بیشتری را به مغز ارسال کند.

۲- بیماری سیستم عصبی مرکزی: 

شرایطی مانند بیماری پارکینسون می تواند نحوه کنترل فشار خون توسط سیستم عصبی را تحت تأثیر قرار دهد. افرادی که به دلیل این شرایط دچار فشار خون پایین هستند، ممکن است تأثیر آن را پس از غذا خوردن احساس کنند، زیرا سیستم گوارش آنها برای هضم غذا، به خون بیشتری نیاز دارد.

۳- حجم خون پایین: 

از دست دادن خون بر اثر آسیب های شدید می تواند موجب فشار خون پایین شود. دی هیدراسیون یا کم آبی بدن نیز می تواند منجر به حجم خون پایین شود.

۴- شرایط تهدید کننده: 

این شرایط شامل ریتم قلب نامنظم (آریتمی)، آمبولی ریوی، حملات قلبی و ریه فروریخته می شود. واکنش های آلرژیک تهدید کننده زندگی (آنافیلاکسی) یا واکنش های ایمنی به عفونت های شدید (سپسیس) می تواند منجر به فشار خون پایین شود.

علت افت فشار خون

۵- بیماری های قلبی و ریوی: 

زمانی که قلب شما بسیار سریع یا بسیار آهسته می زند یا ریه های شما عملکرد صحیحی ندارند، افت فشار خون اتفاق می افتد.

۶- داروهای تجویزی: 

فشار خون پایین ممکن است با مصرف داروهای فشار خون، نارسایی قلبی، اختلال عملکرد نعوظ، مشکلات نورولوژیکی، افسردگی و غیره اتفاق بیفتد.

۷- مصرف الکل یا مواد مخدر به صورت تفریحی:

مواد مخدر مانند الکل می توانند موجب افت فشار خون شوند (تأثیر الکل فقط مدت زمان کوتاهی طول می کشد و مصرف بیش از حد الکل در طولانی مدت می تواند موجب بالا رفتن فشار خون شود). 

همچنین مکمل های گیاهی، ویتامین ها یا درمان های خانگی می توانند موجب کاهش فشار خون شوند، بنابراین شما همیشه باید در مورد مصرف آنها با پزشک خود مشورت کنید.

فشار خون پایین ارتوستاتیک در سه ماهه اول و سه ماهه دوم بارداری شایع است. خونریزی یا دیگر مشکلات بارداری نیز می تواند موجب افت فشار خون شود.

۸- دماهای شدید:

گرما یا سرمای بسیار زیاد می تواند موجب پایین آمدن فشار خون شود و تأثیر آن را تشدید کند.

انواع افت فشار خون

چندین نوع فشار خون پایین وجود دارد. افرادی که همیشه دارای فشار خون پایین هستند، ممکن است دچار فشار خون پایین مزمن بدون علامت باشند. این افراد هیچ علامت یا نشانه ای ندارند و نیاز به درمان پیدا نمی کنند. فشار خون پایین برای آنها طبیعی است.

سه نوع اصلی این نوع فشار خون پایین عبارتند از: فشار خون پایین ارتوستاتیک (افت فشار خون پس از ایستادن)، فشار خون پایین عصبی (NMH) و فشار خون پایین شدید مربوط به شوک.

۱- فشار خون پایین ارتوستاتیک

این نوع فشار خون پایین به هنگام ایستادن پس از نشستن یا دراز کشیدن رخ می دهد و می تواند موجب احساس سرگیجه یا حتی غش کردن شود. فشار خون پایین ارتوستاتیک در صورتی رخ می دهد که بدن شما نتواند به سرعت پس از تغییر وضعیت، فشار و جریان خون را تنظیم کند. 

این نوع فشار خون پایین معمولاً تنها چند ثانیه یا چند دقیقه پس از ایستادن رخ می دهد. در این زمان ممکن است لازم باشد شما برای مدت زمان کوتاهی بنشینید یا دراز بکشید تا فشار خون شما به حالت طبیعی برگردد. 

فشار خون پایین ارتوستاتیک می تواند در تمام گروههای سنی اتفاق بیفتد. گرچه، این شرایط در افراد میانسال، به ویژه کسانی که وضعیت سلامتی ضعیفی دارند، شایع تر است و می تواند علامت مشکلات جسمانی دیگری باشد. درمان این شرایط، اغلب روی درمان شرایط زمینه ای متمرکز است.

۲- فشار خون پایین عصبی

در این شرایط، فشار خون پس از ایستادن های طولانی مدت افت پیدا می کند. شما ممکن است سرگیجه، غش یا ناراحتی معده را تجربه کنید. این نوع فشار خون پایین همچنین ممکن است در زمان کسالت، ناراحتی یا حتی تجارب ترسناک اتفاق بیفتد.

۳- فشار خون پایین شدید مربوط به شوک

گاهی وقتها مردم می گویند، فردی بر اثر حادثه ناراحت کننده ای دچار شوک شده است. اما از نظر پزشکان، کلمه “شوک” معنای متفاوتی دارند. این واژه به مشکلات سیستم قلبی عروقی به دلایل مختلف اشاره می کند.

سن، داروها و مشکلات جسمانی مختلف همگی عوامل خطری برای فشار خون پایین محسوب می شوند. افراد مبتلا به بیماری پارکینسون، دیابت و مشکلات قلبی خاص بیشتر در معرض خطر هستند.

 همچنین افراد ۶۵ سال به بالا بیشتر ممکن است دچار افت فشار خون ناگهانی به هنگام ایستادن یا بلافاصله پس از غذا خوردن شوند.

منبع: everydayhealth

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

۴.۱/۵ - (۲۳ امتیاز)
آیا این مطلب مفید بود؟ به اشتراک بگذارید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۱۴ خرداد ۹۶( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 98 مشاهده پرسش
    سلام در صورت نرمال بودن فشار خون،آیا می تواندر سال 4 مرتبه به سازمان انتقال خون ،خون داد ؟ آیا این امر مفید است ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی یکشنبه ۱۴ خرداد ۹۶( 5 سال پیش)
      بله ميشود
  • تصویر کاربر احسان جمعه ۸ اردیبهشت ۹۶( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 108 مشاهده پرسش
    با سلام

    آقای دکتر من در مقالات و پروتکل های مرتبط با داروهای فشار خون خوانده ام که داروهای دسته ACEI نسبت به داروهای دسته ARB ارجح تر هستند چون مزایای بیشتری (مثلا پشگيري از سکته مغزي/جلوگیری از انفارکتوس ميوکارد مجدد/ بیماریهای عروق کرونر و ..... ) نسبت به داروهای دسته ARB دارند و صرفا پزشک زمانی سراغ داروهای دسته ARB میرود که داروهای دسته ACEI در بیمار عوارضی مثل سرفه خشک ایجاد نماید؟؟؟
    اولا)
    آیا شما مطلب فوق را تایید میکنید؟؟
    ثانیا)
    اگر تایید میفرمایید پس چرا برخی پزشکان بدون تست کردن داروهای ACE مسقیما میروند سراغ داروهای ARB ??

    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی جمعه ۸ اردیبهشت ۹۶( 5 سال پیش)
      سلام
      كاملا صحيح است و گايد لاين هم تاكيد بر همين موضوع دارد
      چون داروهاي جديدتر فرمولاسيون خارجي دارن و فقط در كشور پك ميشوند اثر بخشي بهتري دارند
    2. تصویر کاربر احسان جمعه ۸ اردیبهشت ۹۶( 5 سال پیش)
      با سلام و سپاس

      !) خود حضرتعالی هم به سبب فرمولاسیون جدیدتر داروهای مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین ARB مستقیما همین داروها را تجویز میکنید یا ابتدائا داروهای مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین ACE را تست میفرمائید؟؟؟

      2) حتی در مواردیکه داروهای ACE کاربرد اختصاصی نظیر نفروپاتي ديابتي و ...... دارند بازهم میشود ARB تجویز کرد یا در این حالات خاص باید همان ACE را تجویز کرد؟؟؟؟

      تشکر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی جمعه ۸ اردیبهشت ۹۶( 5 سال پیش)
    4. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی جمعه ۸ اردیبهشت ۹۶( 5 سال پیش)
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر سیمارضایی شنبه ۱۴ اسفند ۹۵( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 212 مشاهده پرسش
    بیمار خانمی 40ساله چهار ماه پیش سکته قلبی دلشته یک استنت گذاشته تواین مدت فشارش بیشتر 10یا11روی هفت میباشد مشکل خاصی تو این مدت نداشته اما سه روز پیش تپش قلب گرفت نوار قلبش نوسان داشت علتش چیست؟ فشار10یا11روی 7بعداز سکته
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی شنبه ۱۴ اسفند ۹۵( 5 سال پیش)
  • تصویر کاربر حسن یکشنبه ۲۳ آبان ۹۵( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و احترام و خسته نباشید
    بنده حدود 10 سال است که دچار فشار خون ارثی و عصبی شده ام با 33 سال سن
    داروهای مصرفی بنده والسارتان 160 . پرانول 40 . هیدروکلروتیازید و املو پرس میباشد . اکثر اوقات با مصرف داروهای فوق فشارم روی 13/5 و مینیمم 8/5 میباشد . اما صبحها که از خواب بیدار میشوم فشارم بسیار بالاست حدود 14/5 روی 9/5 . بعد از چند ساعت فشار خود به خود پایین میاید . زمان مصرف داروهایم 6 صبح و 6 بعدالظهر میباشد . لطفا برای فشار صبحگاهیم راهنمایی فرمایید ؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی یکشنبه ۲۳ آبان ۹۵( 5 سال پیش)
      املوپرس چند بار در روز مصرف ميكنيد؟
  • تصویر کاربر امید یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 219 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید.من ۲روزبعد از انژیو گرافی تمام بدنم مخصوصا کف دستام پر از دونه های ریز شد خیلی هم خارش داره باید چیکار کنم؟ محل انژیو در کشاله ران به اندازه ۱۰ سانتی متر اطرافش زرد شده چیکار کنم؟خطرناکه؟ ۵روز پیش انژیو لگن شدم. ممنون میشم کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی یکشنبه ۱۳ تیر ۹۵( 5 سال پیش)
      سلام
      ممكنه حساسيت به ماده حاجب استفاده شده در آنژيو باشه
      بهتر توسط پزشكتون معاينه بشين
درحال دریافت اطلاعات

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

میخوای به صورت آنلاین سوالت رو از دکتر بپرسی؟

میخوای به صورت آنلاین سوالت رو از دکتر بپرسی؟

پرسش از دکتر