تنگی‌ دریچه آئورت قلب

تنگی دریچه آئورت قلب مهم‌ترین بیماری دریچه‌ای قلب در کشورهای توسعه‌یافته است که بیشتر افراد بالای ۶۵ سال را مبتلا می‌سازد.

تنگى دژنراتیو (دریچه‌هاى شدیداً کلسیفیه) شایع‌ترین علت تعویض دریچهٔ آئورت در بزرگسالان است. بسیاری از بیماران دچار تنگی بی‌علامت آئورت، مبتلا به بیماری‌های قلبی‌ـ‌عروقی همزمان نظیر فشار خون بالا، فیبریلاسیون دهلیزی و بیماری شریان کرونر نیز هستند که این موارد را هم باید با دقت ارزیابی و درمان کرد. تنگی دریچه آئورت قلب با عوارض و مرگ و میر بیشتری نسبت به دیگر بیماری‌های دریچه‌ای قلب همراه است.

تنگى دریچه آئورت در جوانان به احتمال زیاد یک مشکل مادرزادى است (دریچه آئورت دو لتی). بروز تنگی قابل‌ توجه آئورت در افراد مبتلا به دریچه آئورت دو لتی مادرزادی زودتر رخ می‌دهد. با وجودی که میزان بقا در بیماران بی‌علامت نرمال است اما پس از ظهور علایم به طور چشمگیری کاهش می‌یابد.

تنگی دریچه آئورت قلب

آسیب‌شناسی تنگی دریچه آئورت قلب شامل فرآیندهایی شبیه به آترواسکلروز عروقی است بنابراین تمام عوامل خطر بیماری عروقی قلب، جز عوامل خطر بیماری تنگی آئورت محسوب می شوند.

سیر طبیعی تنگی دریچه آئورت قلب شامل یک دوره نهفته طولانی است که طی آن تشدید پیشرونده انسداد خروجی بطن چپ منجر به تغییرات هیپرتروفیک در بطن چپ می‌شود. با کاهش سطح دریچه آئورت به کمتر از نصف اندازه طبیعی آن، اختلاف فشار قابل‌توجهی بین بطن چپ و آئورت صعودی (در اکوکاردیوگرافی یا اندازه‌‌گیری مستقیم حین کاتتریزاسیون قلبی) ایجاد می‌شود. این تغییر بیانگر افزایش جبرانی فشارهای بطن چپ است که به حفظ فشار سیستمیک مناسب کمک می‌کند.

یکی از پیامدهای این وضعیت، بروز هیپرتروفی ( افزایش ضخامت عضله قلبی) بطن چپ و سپس اختلال کارکرد دیاستولی و افزایش مقاومت در برابر پر شدن بطن چپ است. بنابراین، برای پرشدگی کافی بطن چپ در دیاستول و کمک به برقراری حجم ضربه‌ای کافی، باید انقباض دهلیز چپ با قدرت انجام گیرد. افزایش قدرت انقباض کلی میوکارد و تقویت پیش بار با افزایش انقباض دهلیزی سبب حفظ کارکرد سیستولی بطن چپ می‌شود و در واقع بیمار در وضعیت بی‌علامت باقی می‌ماند.

طی دوران نهفته بدون علامت، هیپرتروفی بطن چپ و تقویت پیش‌بار توسط دهلیز، افزایش پس‌بار ناشی از تنگی دریچه آئورت قلب را جبران می‌کند. با تشدید بیماری، فرآیندهای جبرانی کفایت خود را از دست می‌دهند و سبب بروز علایم نارسایی قلب، آنژین یا سنکوپ می‌شوند. با تشدید تنگی دریچه آئورت قلب و کاهش سطح دریچه آئورت به یک سانتی‌متر مربع یا حتی کمتر، ممکن است تغییرات کارکرد بطن چپ دیگر برای غلبه بر انسداد جریان خروجی و حفظ عملکرد سیستولی (حتی در صورت همراهی با افزایش پیش‌بار) کافی نباشد.

نقص به وجود آمده در کارکرد سیستولی، چه به تنهایی و چه همراه با اختلال کارکرد دیاستولی، ممکن است به بروز بالینی نارسایی قلب منجر شود. همچنین هیپرتروفی پیشرونده بطن چپ بر اثر تنگی دریچه آئورت قلب منجر به افزایش نیاز میوکارد به اکسیژن ( و در نتیجه ایسکمی قلبی) می‌شود؛ همزمان، هیپرتروفی میوکارد ممکن است موجب فشار بر روی شریان‌‌های کرونری داخل عضله قلب شود که مسئول خونرسانی هستند و این می‌تواند حتی در غیاب بیماری عروق کرونر، سبب بروز آنژین (درد قلبی) شود.

به علاوه، با شدت یافتن تنگی دریچه آئورت قلب ، برون‌ده قلب دیگر با فعالیت کردن افزایش بیشتری پیدا نمی‌کند. در این شرایط، افت مقاومت عروق سیستمیک که به طور طبیعی با انجام فعالیت ایجاد می‌شود ممکن است موجب افت فشارخون و سنکوپ فعالیتی شود. بروز برخی آریتمی ها می تواند موجب سنکوپ استراحتی شود.

علایم تنگی دریچه آئورت قلب

تظاهرات بیماری می‌تواند متنوع باشد. علایم کلاسیک تنگی دریچه آئورت قلب شامل علایم نارسایی قلب مثل تنگی نفس فعالیتی، آنژین و سنکوپ است. ظهور این علایم ، نشان‌دهنده تنگی قابل‌ملاحظه آئورت بوده و در این شرایط باید لزوم تعویض دریچه را مد نظر قرار داد. برخی از بیماران مبتلا به تنگی شدید آئورت (به ویژه سالمندان)، ممکن است با علایم مبهمی مراجعه کنند و در ابتدا تنها علایمی به صورت کاهش تحمل فعالیت بدون مشخص بودن علایم کلاسیک بیماری را بروز دهند.

برخی دیگر ممکن است شروع حادتری داشته باشند و گاهی علایم بر اثر بیماری‌های زمینه‌ای همراه تسریع می‌شوند مثلا، فیبریلاسیون دهلیزی (AF) در نتیجه کاهش پرشدگی دهلیز، می‌تواند منجر به بروز علایم نارسایی قلب شود یا گاهی شروع داروهای ضد فشارخون و یا وازودیلاتوربه منظور درمان فشار خون یا درد سینه در بیمار با تنگی آئورت بی علامت شناخته نشده، موجب بروز سنکوپ گردد.

تشخیص تنگی دریچه آئورت قلب

۱- معاینه

یک یافته فیزیکی کلاسیک در تنگی دریچه آئورت قلب ، سوفل سیستولی خشن افزایش‌یابنده‌ـ‌کاهش‌یابنده است که با بیشترین شدت روی دومین فضای بین‌دنده‌ای سمت راست سمع می‌شود و به سمت شریان‌‌های کاروتید نیز انتشار می‌یابد. این یافته می‌تواند با کاهش قدرت و تاخیر در نبض کاروتید، طولانی‌شدن ضربه نوک قلب و محو شدن یا کاهش‌ پیدا کردن صدای دوم آئورت همراه باشد. با این همه، در سالمندان ممکن است سوفل از شدت کمتری برخوردار باشد. همچنین با افزایش بروز آترواسکلروز و پرفشاری خون در سالمندان، تغییرات کلاسیک ایجاد شده در نبض کاروتید ممکن است از نظر دور بمانند. یافته‌های معاینه بالینی به تنهایی قادر به رد کردن تنگی آئورت نیستند.

۲- اکوکاردیوگرافی داپلر

به عنوان روش مطمئن و دقیق برای بیماران دچار علایم کلاسیک تنگی آئورت توصیه می‌شود. این روش برای برآورد سطح دریچه آئورت، حداکثر و میانگین اختلاف فشار دو سوی دریچه و حداکثر سرعت جریان آئورت مفید است.

همچنین اکوکاردیوگرافی اطلاعات خوبی را در زمینه کارکرد بطن چپ، فشار پرشدگی بطن چپ و اختلالات همزمان دریچه‌های دیگر فراهم می‌کند.

۳- تست ورزش

تست ورزش برای ارزیابی بیماری عروق کرونر همزمان ( که با توجه به ریس فاکتور های مشابه شایع نیز می باشد) یا تعیین میزان تحمل فعالیت در بیماران دچار تنگی خفیف تا متوسط آئورت انجام می شود. افتراق بین بیمارانی که واقعا بی‌علامت هستند از کسانی که سطح فعالیت معمول آنها به کمتر از آستانه ایجاد علایم کاهش‌یافته، حایز اهمیت است. در طی تست ورزش در صورتی که بیمار با رسیدن به کمتر از ۸۰ حداکثر ضربان قلب پیش‌بینی شده دچار علامت شود یا پاسخ فشار خون وی غیرطبیعی باشد، عمل تعویض دریچه آئورت را باید مد نظر قرار داد. با این وجود گاهی از انجام این آزمون‌ در کسانی که به تنگی‌ قابل‌توجه آئورت مبتلا هستند خودداری باید کرد زیرا خطر مرگ هنگام انجام آزمون وجود دارد.

۴- آنژیوگرافی کرونری

با توجه به همراهی زیاد درگیری عروق کرونری با تنگی دریچه آئورت قلب ، آنژیوگرافی تشخیصی قبل از جراحی دریچه در بیماران بزرگسال توصیه می شود.

درمان تنگی دریچه آئورت

درمان داروئی موثری برای تنگی دریچه آئورت وجود ندارد. کنترل عوامل خطر ( مثل بیماران کرونری قلب) موجب کاهش پیشرفت آن می شود. تعویض دریچه آ‌ئورت تنها درمان موثر برای تنگی آئورت شدید است. ترمیم دریچه آئورت توصیه نمی شود. میزان متوسط مرگ و میر حوالی عمل جراحی حدود ۴% و خطر اختلال کارکرد دریچه مصنوعی با درمان مناسب نزدیک به %۱ در سال است.مصرف داروی ضد انعقادی وارفارین ضروری است.

۱- درمان تنگی دریچه آئورت قلب در بیماران علامت‌دار

 پس از علامت‌دار شدن تنگی دریچه آئورت، میزان مرگ به شدت افزایش می‌یابد. متوسط میزان بقای کلی در بیماران علامت‌دار بدون انجام عمل جراحی، حدود ۳-۲ سال است. با این همه، اگر یافته‌های اکوکاردیوگرافی تنها مطرح‌کننده تنگی متوسط آئورت باشند، به آزمون‌های تشخیصی بیشتری (مانند آنژیوگرافی کرونری، آزمون ارزیابی کارکرد ریه و بررسی آریتمی) نیاز است.

۲- درمان تنگی دریچه ائورت قلب در بیماران بی‌علامت

تعویض دریچه آئورت برای بیماران بی‌علامت مبتلا به تنگی شدید آئورت به همراه اختلال سیستولی بطن چپ در زمینه تنگی شدید آئورت نیز توصیه می‌شود و تعویض دریچه آئورت می تواند و کارکرد بطن چپ را بهبود ‌بخشد.

با این همه، در برخی بیماران از جمله افراد دچار بیماری شدید یا بیمارانی که در نزدیکی مراکز مراقبت پزشکی زندگی نمی‌کنند یا امکان پیگیری منظم و مکرر بعد جراحی قرار گیرند ، تحت‌نظر گیری و پایش دقیق توصیه می‌شود.

۳- درمان طبی تنگی دریچه آئورت در هنگام پایش دقیق

پایش دقیق تا زمان ظهور علایم در بیشتر بیماران دچار تنگی‌ بی‌علامت آئورت اقدامی مناسب است. اکوکاردیوگرافی سالانه در موارد تنگی شدید آئورت، هر ۲-۱ سال برای تنگی متوسط آئورت و هر ۵-۳ سال برای تنگی خفیف آئورت به طور مرتب انجام شود. از آنجایی که علایم بالینی بهترین شاخص‌های تاثیر بیماری روی وضعیت همودینامیک هستند، در فواصل منظم باید از بیمار شرح حال دقیق گرفته شود

هیچ درمان دارویی که بتواند پیشرفت بیماری دریچه آئورت را به تاخیر اندازد یا بقا را افزایش دهد، شناخته نشده است. مگر استاتین ها که پیشرفت تنگی خفیف تا متوسط آئورت در بیماران درمان شده با استاتین‌ها به طور معنی‌داری کمتر میشود، اما از پیشرفت همودینامیک تنگی شدید آئورت پیشگیری نمی کند.

دکتر قلب محمد حسین نجفی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوپلاستی در تهران

برای تعیین وقت بر روی نوبت دهی اینترنتی کلیک کنید.

تنگی‌ دریچه آئورت قلب
لطفاٌ امتیاز دهید
4 (0%) 1 رایs

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرKhajeh پنجشنبه ۱۸ آبان ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    بنده ب دکتر قلب مراجعه نمودم بعد از نوار قلب و اکو گفتند گشادی میترال دارم بهم پروپرانول دادند بیست میلی دوبار در روز و گفتند یکماه دیگه مراجعه کنم میخاستم ببینم این مورد خطرناکه و باید چکار کنمو هر وقت استرس یا اضطراب دارم بشدت تمش قلب دارم و همیشه دست چپم و شونه چپم درد داره و نوک دوتا سینه ام سیخ میکشه و درد دارن
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیپنجشنبه ۱۸ آبان ۹۶( 1 سال پیش)
    2. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیپنجشنبه ۱۸ آبان ۹۶( 1 سال پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربرسیران جمعه ۱۲ آبان ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام ، مادرم 68 سال سن دارن و طبق تشخیص دکتر های سنندج گشادی شریان اصلی دارن که با گرفتن اکو مشخص شده تقریبا 5.7 ولی موفق به گرفتن اکو مری نشدن ظاهرا گشادی رگ باعث شده که نتونن اکو مری رو بگیرن ، اگه امکان داره شما راهنماییم کنید که باید چیکار کنیم ، تصمیم گرفتیم بیاریمش خدمت شما که ویزیتش کنید
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیجمعه ۱۲ آبان ۹۶( 1 سال پیش)
    2. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیجمعه ۱۲ آبان ۹۶( 1 سال پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربرجوا جمعه ۱۴ مهر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام ،من طبق اکويي که انجام دادم در گزارش آمده است trivial Mr .mild tr ،در صورتی که دکتر عنوان کرد هیچ گونه نرمي دریچه یا نارسایی نداری ،این به چه معناست
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیپنجشنبه ۱۳ مهر ۹۶( 1 سال پیش)
    2. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیپنجشنبه ۱۳ مهر ۹۶( 1 سال پیش)
    3. تصویر کاربرجواپنجشنبه ۱۳ مهر ۹۶( 1 سال پیش)
      آقای دکتر من میتونم با داشتن تريويال ام آر و مالد تی آر ،تمرینات سنگین بدنسازی انجام بدم ؟
    4. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیجمعه ۱۴ مهر ۹۶( 1 سال پیش)
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربرمحمد سه شنبه ۱۱ مهر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    افتادگی دریچه میترال
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیسه شنبه ۱۱ مهر ۹۶( 1 سال پیش)
  • تصویر کاربرناشناس جمعه ۳۱ شهریور ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من همونی هستم ک گفتم ی دکتر گفت پرولاپس ندارم طبق تعریف جدیدو دکتدیگه ای گفت داری توی گزارش دکتری ک اول رفتم پرولاپس گزارش شده بود با no mr چند وقت بعد رفتم پزشک دیگه ای گفتن طبق تعریف پرولاپس نداری و توی گزارش mr نیست و چیزی از mr نگفتن و گفتن هر دو یا 3سال برم برای اکو.الآن تکلیف چیه.دکتر دیگه ای ک رفتم گفت هم پرولاپس دارم هم mr ک مهم نیست الآن واقعا موندم چه کار کنم در ضمن دو تا پزشکی ک قبلش رفتم پزشکان خوبی بودن .و یه سوال دیگه اینکه بر طبق این گزارش mr رو در چه حدی نوشتن همچنین پرولاپس رو؟هم پرولاپس هم mr خفیفه؟ ب نظرتون چه کار کنم چون حرفاشون مثل هم نبود.برام خیلی مهمه.پرولاپس و mr توی گزارش خفیف ذکر شده و مشکل زا نیست ک تشدید پیدا کنه؟و فقط میخوام بدونم با توجه به گفته های متفاوت پزشکایی ک مراجعه کردم ب نظرتون چه کار کنم برای اطمینان بیشتر فوق تخصص اکو برم ب نظرتون دقیقه یا فرقی نداره برام خیلی مهمه.دکترای دیگه گفتن هر دو یا سه سال برای اکو بیا ولی آخرین دکتری ک رفتم ی چیز دیگه گفت داری ولی پزشکای دیگه گفتن بر طبق تعاریف جدید پرولاپس ندارم و حرفی از mrنبود و گفتن نداری.ب نظرتوی پزشک دیگه برم.چون این اکوها خیلی فاصله با هم نداشتن یک ماه فاصله داشتن.خیلیی برام مهمه ب نظرتون چه کار کنم و کجا برم ک مطمین بشم از نتیجه اکو؟
    1. تصویر کاربردکتر محمد حسین نجفیجمعه ۳۱ شهریور ۹۶( 1 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر