آیا فشار خون پایین باید جدی گرفته شود؟

0

فشارخون پایین ممکن است در نگاه اول مطلوب باشد و برای بعضی افراد، هیچ مشکلی ایجاد نکند. ولی برای بسیاری از افراد، فشارخونی که به طور غیرطبیعی پایین باشد ممکن است باعث سرگیجه و غش کردن شود و اگر شدید باشد حتی ممکن است فرد را در خطر جدی قرار دهد.

اگر عدد بالای فشارخون (فشارخون سیستولی) کمتر از ۹۰ میلی‌متر جیوه یا عدد پایین فشارخون (فشارخون دیاستولی) کمتر از ۶۰ میلی‌متر جیوه باشد فشارخون پایین محسوب می‌شود.

دلیل فشارخون پایین می‌تواند تنها کمبود آب بدن باشد یا ممکن است در اثر یک بیماری جدی پزشکی ایجاد شود. پیدا کردن دلیل افت فشارخون برای درمان آن مهم است.

در بعضی افراد، فشارخون پایین به دلیل وجود یک مشکل زمینه‌ای است به ویژه اگر فشار به طور ناگهانی پایین بیفتد یا علائم دیگری مثل موارد زیر به همراه داشته باشد:

⚠️گیجی یا احساس سبکی سر

⚠️غش کردن

⚠️ تاری دید

⚠️ تهوع

⚠️ خستگی

⚠️ کاهش تمرکز

افت شدید فشارخون می‌تواند فرد را در خطر جدی قرار دهد و چنین علائمی دارد:

  • گیجی به ویژه در افراد مسن
  • پوست سرد و رنگ‌پریده
  • تنفس سریع و سطحی
  • نبض ضعیف و سریع
سرگیجه

اگر دچار علائم شوک شدید فورا با اورژانس تماس بگیرید.

اگر دائما فشارخون شما پایین است ولی مشکلی ندارید تنها لازم است یک سری بررسی‌های پزشکی معمول برای شما انجام شود. حتی گیجی و احساس سبکی سر ممکن است مشکلی جزئی باشد و در اثر از دست دادن مختصر آب ایجاد شود مثلا به دلیل قرارگیری طولانی در آفتاب یا محیط گرم. در هر صورت اگر علائم فشارخون پایین را دارید بهتر است با پزشک مشورت کنید تا احتمال مسائل جدی‌تر برای شما بررسی و رد شود. اگر علائم خود را از نظر زمان و کاری که در زمان بروزشان انجام می‌دهید ثبت کنید می‌تواند کمک‌کننده باشد.

دلایل فشارخون پایین

فشارخون پایین یعنی پایین بودن فشار شریان‌ها در زمان فاز فعال و فاز استراحت هر ضربان قلب.

فشارخون سیستولی

بالاترین عدد فشارخون در زمان اندازه‌گیری که نشان می‌دهد قلب در زمان پمپاژ خون به درون شریان‌ها چه فشاری ایجاد می‌کند.

فشارخون دیاستولی

پایین‌ترین عدد فشارخون در زمان اندازه‌گیری که مقدار فشار درون شریان‌ها در زمان استراحت قلب بین دو ضربان را نشان می‌دهد.

آخرین توصیه‌های پزشکی، فشارخون زیر ۱۲۰ روی ۸۰ میلی‌متر جیوه را فشارخون طبیعی درنظر می‌گیرند.

فشارخون در طول روز به دلایل مختلف زیر، تغییرات مختصری دارد:

  • وضعیت قرارگیری بدن
  • ریتم تنفس
  • میزان استرس
  • وضعیت فیزیکی
  • داروهای مصرفی
  • آن چه می‌خورید و می‌نوشید
  • ساعت‌های مختلف روز

معمولا فشارخون، شب‌ها کمتر است و هنگام بیدار شدن افزایش پیدا می‌کند.

فشارخون چقدر می‌تواند پایین باشد؟

فشاری که برای شما پایین محسوب می‌شود ممکن است برای فرد دیگری طبیعی باشد. اغلب پزشکان تنها زمانی فشارخون را خیلی پایین درنظر می‌گیرند که باعث ایجاد علائم شود.

بعضی متخصصین، فشارخون پایین را فشار سیستولی زیر ۹۰ میلی‌متر جیوه یا فشار دیاستولی زیر ۶۰ میلی‌متر جیوه می‌دانند. هر کدام از این اعداد که پایین باشد فشارخون پایین محسوب می‌شود.

افت ناگهانی فشارخون می‌تواند خطرناک باشد. تنها ۲۰ میلی‌متر جیوه کاهش فشارخون – مثلا از فشار سیستولی ۱۱۰ به ۹۰ میلی‌متر جیوه – می‌تواند به دلیل نرسیدن خون کافی به مغز باعث گیجی یا غش کردن شود. و کاهش‌ شدید فشارخون مثلا در اثر خونریزی کنترل نشده، عفونت شدید یا واکنش‌ آلرژیک ممکن است خطرناک باشد.

شرایطی که ممکن است باعث کاهش فشارخون شود

 از آنجا که سیستم گردش خون در دوران بارداری به سرعت گسترش پیدا می‌کند ممکن است فشارخون کاهش پیدا کند. این کاهش طبیعی است و معمولا بعد از زایمان، فشارخون به حالت قبل از بارداری برمی‌گردد.

مشکلاتی مانند ضربان قلب خیلی کند (برادی‌کاردی)، مشکلات دریچه‌ای قلب، حمله‌ی قلبی و نارسایی قلبی می‌توانند باعث کاهش فشارخون شوند.

 مشکلات غده تیروئید مثل بیماری پاراتیروئید، نارسایی غده آدرنال (بیماری آدیسون)، کاهش قند خون (هیپوگلیسمی) و در بعضی موارد، دیابت ممکن است باعث کاهش فشارخون شوند.

 از دست دادن خون زیاد مثلا در اثر آسیب جدی یا خونریزی داخلی، خون بدن را کم می‌کند و می‌تواند باعث افت فشارخون شود.

آب

 وقتی بدن شما بیش از آب دریافتی، آب از دست می‌دهد می‌تواند باعث ضعف، گیجی و خستگی شود. تب، تهوع، اسهال شدید و مصرف زیاد داروهای ادرارآور و همین طور ورزش شدید ممکن است باعث کمبود آب بدن شود.

وقتی عفونت از جایی در بدن وارد خون شود ممکن است باعث افت شدید و خطرناک فشارخون شود که به آن شوک سپتیک گفته می‌شود.

محرک‌های معمول چنین واکنش‌های شدید و خطرناکی ممکن است بعضی غذاها، داروها یا نیش حشرات باشد. واکنش آنافیلاکسی ممکن است باعث مشکلات تنفسی، خارش پوست و تورم گلو و افت شدید و خطرناک فشارخون شود.

 کمبود ویتامین ب۱۲، فولات و آهن در رژیم غذایی مانع از ساخت کافی گلبول‌های قرمز خون می‌شود (کم‌خونی) که همین می‌تواند باعث کاهش فشارخون شود.

داروهایی که ممکن است باعث افت فشارخون شوند

  • داروهای ادرارآور مثل فروزماید و هیدروکلروتیازید
  • بلوک‌کننده‌های گیرنده آلفا مثل پرازوسین
  • بلوک‌کننده‌های گیرنده‌ بتا مانند آتنولول و پروپرانولول
  • داروهای پارکینسون مانند پرامی‌پکسول یا داروهای حاوی لوودوپا
  • داروهای اختلال نعوظ مانند سیلدنافیل یا تادالافیل به‌ویژه اگر همراه با داروهای قلبی مثل نیتروگلیسرین مصرف شوند.

انواع فشارخون پایین

کاهش فشارخون را معمولا بر اساس دلایل ایجاد آن به گروه‌های زیر تقسیم‌بندی می‌کنند:

افت ناگهانی فشارخون هنگامی که از حالت نشسته یا دراز کشیده بلند شده و می‌ایستید. وقتی می‌ایستید، جاذبه خون را به سمت پاها می‌کشد. به طور معمول، بدن آن را با افزایش ضربان قلب و انقباض رگ‌ها جبران می‌کند تا خون کافی به مغز برسد. اما در افراد مبتلا به افت‌فشار وضعیتی، این مکانیسم جبرانی به درستی عمل نمی‌کند و افت فشارخون باعث گیجی، احساس سبکی سر، تاری دید و حتی غش کردن می‌شود.

افت فشارخون دلایل مختلفی دارد مانند کمبود آب، ماندن طولانی در بستر، بارداری، دیابت، مشکلات قلبی، سوختگی، گرمای شدید، وریدهای واریسی بزرگ و مشکلات خاص مغز و اعصاب

بعضی از داروها هم ممکن است باعث افت‌ فشارخون وضعیتی شوند. به خصوص داروهای درمان فشارخون بالا مثل داروهای ادرارآور، بلوک‌کننده‌های گیرنده بتا، بلوک‌کننده‌های کانال کلسیم و مهارکننده‌های آنزیم تبدیل‌کننده‌ آنژیوتانسین و همین طور داروهای ضدافسردگی و داروهای مورداستفاده برای پارکینسون و اختلال نعوظ

افت فشارخون وضعیتی به خصوص در افراد مسن شایع‌تر است ولی در جوان‌ترها هم ممکن است در شرایطی ایجاد شود که ناگهان بعد از نشستن طولانی و انداختن پاها روی هم یا بعد از حالت چمباتمه زدن طولانی بلند شوند.

 این نوع از افت فشارخون حدود یک تا دو ساعت بعد از غذا خوردن و بیشتر از همه در بزرگسالان و افراد مسن اتفاق میفتد. بعد از غذا خوردن، خون بیشتری به سیستم گوارش شما جریان پیدا می‌کند. بدن شما به طور معمول، ضربان قلب را افزایش می‌دهد و رگ‌ها را منقبض می‌کند تا فشارخون را در حد طبیعی حفظ کند. اما در بعضی از افراد، این مکانیسم‌ها درست عمل نمی‌کند و باعث گیجی، غش کردن و افتادن می‌شود. 

افت فشارخون بعد از غذا خوردن بیشتر در افراد مبتلا به فشارخون بالا یا مشکلات سیستم اعصاب خودکار مثل پارکینسون اتفاق می‌افتد.

با خوردن غذاهای کم‌حجم و کم‌کربوهیدرات، نوشیدن مایعات بیشتر و پرهیز از مصرف الکل تا حدی می‌توان از علائم آن جلوگیری کرد.

این اختلال که باعث افت فشارخون بعد از ایستادن طولانی می‌شود بیشتر در کودکان و نوجوانان اتفاق می‌افتد و به نظر می‌رسد دلیل آن اختلال در ارتباط میان قلب و مغز است.

که به آن سندروم شاید اگر هم می‌گویند اختلال نادری است که علائم شبیه بیماری پارکینسون دارد. این اختلال باعث آسیب پیشرونده به سیستم اعصاب خودکار می‌شود که عملکردهای غیرارادی مانند فشارخون، ضربان قلب، تنفس و گوارش را کنترل می‌کند. در این بیماران، هنگام خوابیدن فشارخون به مقدار خیلی زیادی بالا می‌رود.

عوامل خطر فشارخون پایین

فشارخون پایین ممکن است در هر کسی اتفاق بیفتد هرچند انواع خاصی از فشارخون پایین در افرادی دارای سنین مختلف یا عوامل دیگر شایع‌تر است:

⛔ سن

افت فشارخون در حالت ایستاده یا به دنبال غذا خوردن در افراد بالای ۶۵ سال شایع‌تر است. فشارخون با واسطه اعصاب در بچه‌ها و افراد جوان‌تر بیشتر دیده می‌شود.

⛔ داروها

 افرادی که داروهای خاص استفاده می‌کنند مثل داروهای فشارخون از نوع بلوک‌کننده‌‌های گیرنده آلفا در خطر بیشتر افت فشارخون هستند.

⛔ بیماری‌ها

 بیماری پارکینسون، دیابت و بعضی بیماری‌های قلبی، فرد را در معرض خطر بیشتری برای افت فشارخون قرار می‌دهند.

عوارض

حتی انواع متوسط افت فشارخون هم ممکن است باعث گیجی، ضعف، غش کردن و خطر آسیب به دنبال افتادن شوند.

و فشارخونی که به شدت پایین باشد ممکن است باعث نرسیدن اکسیژن کافی به اندام‌های مهم و آسیب به قلب و مغز شود.

جهت آسایش و حفظ سلامتی شما بیماران عزیز از اول فروردین ماه، سیستم ویزیت آنلاین در این سایت فعال شده است. شما می توانید به جای پرسش از دکتر و یا مراجعه حضوری، به صورت تلفنی با پزشک متخصص صحبت کنید. برای این کار روی ویزیت تلفنی کلیک کنید:

ویزیت تلفنی

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر اخمد جمعه ۷ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقتتون بخیر
    ۲۱سالمه ورزشکار،دارای اندامی تقریبا درشت قد۱۸۳ امروز برای چک فشارخون به منظور اطلاع از سلامت بدن صبح بعد از خواب به صورت ناشتا با دستگاه omronمدل m6فشار گرفتم ۱۳روی۷ و یک ساعت بعد از ناهار ،ساعت۳چندین بار گرفتم ۱۲/۵روی۶/۷و۱۲/۸روی۷ و محدوده ۱۲نیم تا۱۲/۷بود روی۶تا۷ در حالت نشسته و هروقت به صورت درازکش به صورتی که بالشت زیر دستم هست و هم سطح با قلبه با دستگاه omronمدلm6 همیشه۱۲تا۱۲/۵روی۷هست سوالم اینه که فشارم چطوره و در این بازه های زمانی که گرفتم کافیه یا باز هم اندازه گیری کنم و آیا فشارخون در حالت درازکش با رعایت اصول میتونه مبنا قرار داده بشه خیلی ممنونم ازتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی یکشنبه ۲ شهریور ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام نرمال است و از اين به بعد فقط ماهي يكبار فشار بگيريد
    2. تصویر کاربر اخمد یکشنبه ۲ شهریور ۹۹( 1 ماه پیش)
      آقای دکتر شرمنده مزاحم شدم باز،چکاب ماهیانه فشارخون رو به همه ی افراد بزرگسال توصیه میکنین؟یه سوال دیگه اینکه میتونم از این به بعد در حالت درازکش فشار بگیرم چون یه پزشک فرمودن حالت بدن ریلکس تر هست و به استاندار اندازه‌گیری نزدیک تره خواستم نظر حضرتعالی رو هم بدونم،بازم ممنون که از دلسوزی و تخصص شما
    3. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی جمعه ۷ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش)
      بله میشه درازکش فقط بالش زیر دیت بذارین
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سارا جمعه ۱۷ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من ٣٨ سالمه و هر كارى مى كنم زود تپش قلب ميگيرم و فشار خونم هم هميشه ٩ رو ٦ يا ٨ رو ٦ هستش قرص تيروئيد هم مصرف مى كنم چون كم كارى تيروئيد دارم، حالا مى خوام ببينم تپش قلبم براى فشارم هست يا قرص تيروئيد، كم خونى ندارم ولى عادت ماهانه ميشم دكترم ميگه قرص خون بخور حالا نميدونم چه قرصى بخورم اسيد فوليك خوبه بخورم؟ ممنونم جوابمو بدين
    1. تصویر کاربر دکتر محمد حسین نجفی جمعه ۱۷ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام هم كم حوني ورخم لووتيرومسين تپش قلب ميدهد، اگر پروپرانولول را تحمل ميكنيد روزانه نصف قرص ده ميلي گرم ميل منيد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر