آترواسکلروز (Atherosclerosis )

721 views

هنگامی که رسوبات چربی به همراه سایر عناصر خونی در سرخرگ‌های بدن تجمع یابد، موجب تنگی آنها شده و عبور جریان خون دشوار می‌گردد که به این حالت “تصلب شریان” یا همان “آترواسکلروز” می‌گویند. نتیجه این فرایند تشکیل پلاک‌های فیبری-چربی (آتروما) بوده که موجب تنگی رگ و عواقب بعدی انسداد عروقی می‌گردد.

در ابتدا رسوبات فقط شامل سلول‌ حاوی چربی فراوان است ، اما با پیشرفت این فرآیند، برخی سلولهای خونی و پلاکت ها در لایه‌های عمیق‌تر دیواره سرخرگ تجمع کرده و موجب ایجاد پلاک آترواسکلروز می‌شوند. مشخصه اصلی تصلب شریان، تجمع مقادیر زیاد رسوب چربی و سلول های خونی (پلاک آترواسکلروز ) است . مهم ترین خطر این رسوبات، تنگ شدن مجرای سرخرگی است که خون در آن جریان می‌یابد. وقتی این حالت روی می‌دهد بافت‌های بدن که از طریق سرخرگ مبتلا تغذیه می‌شوند، به خصوص حین ورزش که این نیاز افزایش می‌یابد به مقدار کافی خون دریافت نمی‌کنند. اگر این وضعیت درعروق خونی (سرخرگ‌های) قلب رخ دهد، به انسداد عروق قلب و در نتیجه بروز درد قفسه سینه فعالیتی یا آنژین صدری می‌شود.

حال اگر دیواره داخلی یک سرخرگ دچار اترواسکلروز آسیب ببیند، بدنبال پاره شدن پلاک آترواسکلروز ، پلاکت‌ها و هورمونهای عامل انعقاد در محل‌ صدمه دیده، گرد هم می‌آیند. اگر این وضعیت درعروق خونی قلب رخ دهد ، در نتیجه انسداد ناگهانی، سکته قلبی بروز می کند.

این احتمال نیز وجود دارد که قطعه‌ای از رسوبات چربی از جدار رگ کنده شده و با جریان خون حرکت کرده و در مکانی دورتر یک سرخرگ را مسدود کند. به این حالت آمبولی سرخرگی می‌گویند.

بدن قادر است در دراز مدت از طریق تولید تدریجی عروق جدید سرخرگی که خون را از قبل از ناحیه تنگ شده به اطراف هدایت می‌کنند(عروق جانبی یا کلاترال)، تا حدی خود را در برابر خطر باریک ‌شدن سرخرگ محافظت کند. البته در موارد حاد یا سریع این مکانیسم دفاعی رخ نمی دهد.

بخوانید  استنت فلزی چه تفاوتی با استنت دارویی دارد؟

در صورت ابتلا به مقادیر قابل توجه آترواسکلروز در یک بخش از بدن، احتمال وجود درجاتی از این بیماری در دیگر قسمت‌های بدن نیز وجود دارد. به عنوان مثال فردی که در اندام‌های تحتانی خود، گردش خون سرخرگی ضعیف دارد، به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های کرونر نسبت به آنژین یا حمله قلبی،ویا به دلیل وجود تنگی مشابه در سرخرگ‌های مغزی به سکته مغزی مستعدتر است و بلعکس.

در درمان این بیماری ازداروهای گشاد کننده عروقی به منظور باز کردن نواحی باریک شده در سرخرگ و یا از شیوه‌های غیر جراحی مثل بالون زدن و یا تعبیه استنت و یا عمل جراحی به منظور زدن میان‌بُر به بعد از پلاک‌ها استفاده می‌شود. همزمان با آن اقداماتی دارویی و تغییر روش زندگی برای کاهش رشد پلاک ها و نیز کاهش تجمع پلاکت ‌ها انجام می‌شود. همچنین از روش های تغذیه‌ای و دارویی برای کاهش پیشرفت بیماری و عوارض بیماری استفاده می شود.

تاریخچه آترواسکلروز 

آترواسکلروزیس علت اصلی بروز بیماری‌های ایسکمیک قلب و مغز (آنژین قلبی و سکته قلبی و مغزی) و یکی از دلایل عمده مرگ و میر بزرگسالان ‌است. آترواسکلروزیس از زمان‌های بسیار قدیم شناخته شده بوده‌است و قدیمی‌ترین ضایعه آترواسکلروز که مشخصات آن از نظر آسیب‌شناسی شرح داده شده در اجساد مومیایی شده مصر باستان با قدمت بیش از سه هزار سال قبل از میلاد پیدا شده است.

این گرفتاری یک روند التهابی مزمن است که در طی آن فرآیندهای ایمنی با عوامل خطرساز متابولیک واکنش نموده و موجب شروع، گسترش و فعال شدن این ضایعه در رگ‌های بزرگ و متوسط می‌گردند. لخته‌ای که به دنبال شکاف خوردن ضایعه آترواسکلروتیک و یا به دنبال کنده شدن سلول‌های اندوتلیوم در محل ضایعه در رگ گرفتار پدید می‌آید می‌تواند موجب انفارکتوس بافتی (میوکارد و مغز) شود.

بخوانید  پرولاپس دریچه میترال

تنگی رگ‌ های قلب : آترواسکلروزدر همه افراد ار سنین جوانی شروع و در هر حال با زیاد شدن سن گریبان گیر همه می‌ شود اما پیشرفت آن در همه ی افراد یکسان نیست. . در برخی جزیی و آهسته و در برخی ها سریع و کشنده که وابسته به عوامل خطر است.

عوامل خطر و پیشرفت آترواسکلروز

خانم‌ ها در سنین باروری بسیار کمتر از مردان دچار این بیماری می‌ شوند. بالا بودن فشار خون ، چربی ‌خون بالا ، مصرف سیگار و دیابت عوامل خطرساز این بیماری هستند که با کنترل آن ها می ‌توان سیر این بیماری را کند کرد. چاقی عمومی(شاخص توده ی بدنی بالاتر از عدد ۳۰) و چاقی شکمی(دور شکم درمردان بالاتر از۱۰۱ و در زنان بالاتر از ۸۸ سانتی متر) نه تنها افراد را مستعد فشار خون، بالا رفتن چربی خون و دیابت می ‌سازد بلکه به طور مستقل عامل خطر آترواسکلروز است.

عوارض آترواسکلروز

تنگی عروق قلبی عامل ایجاد درد قلبی و پاره شدن ناگهانی پلاک اترواسکلروتیک(انسداد کامل) عامل سکته قلبی است. تنگ شدن عروق مغزی باعث سکته ی مغزی می ‌شود. تنگی عروق کلیوی از عوامل مهم فشار خون است. تنگ شدن عروق اندام ها باعث درد حرکتی پا ها و لنگش متناوب می ‌شود.

علایم آترواسکلروز

در افراد دچار تنگی عروق قلبی (عروق کرونر)، در شرایطی که قلب نیازمند اکسیژن بیشتر است مثل زمان فعالیت، هیجان، قرار گرفتن در معرض سرما و یا زمان غذا خوردن، درد قفسه سینه شروع می‌ شود که با استراحت یا مصرف داروی نیتروگلیسرین باعث بهبودی می ‌شود.

این درد معمولا ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می ‌کشد و به صورت فشار به قفسه سینه یا احساس خفگی است که به گردن، فک تحتانی،ناحیه سر دل و بالای ناف و یا دست چپ تیر می‌ کشد.

بخوانید  آنژین صدری چیست؟

در مورد دردهایی که چند ثانیه طول می ‌کشند و دردهایی که درحین فعالیت بهبود می ‌یابند و موقع استراحت دوباره شروع می ‌شوند احتمال وجود بیماری کرونر، کم است ولی باید حتما بررسی انجام شود.

بیمار دارای تنگی کرونر در حین درد تغییراتی در جریان الکتریکی و حرکات عضلات قلب رخ می ‌دهد که با استفاده از نوار قلبی ، اکوکاردیوگرافی و یا اسکن قلب ، می ‌توان وجود بیماری کرونری را رد یا تایید کرد. اما در بین حملات درد، هیچ گونه علامتی ندارد به این ترتیب گاه برای تشخیص لازم است با ورزش یا برخی داروها قلب را تحت فشار قرار دهیم.

داروی نیتروگلیسرین که به شکل زیر زبانی و اسپری وجود دارد با گشاد کردن رگ ‌های کرونری باعث بهبودی بیماران می ‌شود و یکی از نشانه‌ های بیماری کرونر بهبودی درد با استفاده از این دارو است. توجه به این نکته لازم است که داروی نیتروگلیسرین باعث افت فشار خون می ‌شود و استفاده از آن بدون تجویز پزشک جایز نیست.

برای تعیین وقت بر روی نوبت دهی اینترنتی کلیک کنید.

دکتر محمد حسین نجفی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوپلاستی

دکتر قلب در تهران


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
خون دماغ شدن طی دوره مصرف پلاویکس واسپیرین

باعرض سلام.
مادرم 6ماه پیش بعد بایک سکته دو مرتبه آنژیو گرافی شدند و2عدد استنت براشون گذاشتند.الان در طی شبانه روز قرص های پلاویکس واسپیرین واتروکسین ومتورال و کاپتوپریل مصرف می کنند.
الان یک هفته است که یک روز درمیان خون دماغ می شوند ودیر بند می آید.آیا این مشکل طبیعی است؟
خیلی ممنون.
مشاهده پاسخ دکتر
2
بیماری قلبی مادرزادی

باسلام خدمت دکترمحترم.سوالی دارم به طور اضطراری که خواهشا زود جواب داده شود.خواهری دارم 15 ساله که الان متوجه شدیم که به طور مادرزادی سوراخی درقلب به اندازه 3mmداردکه از طریق اکومشخص شد.به 2تااز فوق تخصص های قلب توتبریز بردیم پیشنهادعمل آنژیو،وگذاشتن چتررو دادن.واسه آنژیو کردن برامون وقت دادن،3روز بعد خواستن ببریم.میخوام نظرشمارو بدونم چون 15 سالشه وعلایم الان خودشونشون داده.ویه قرصی بنام پلاویکس75تجویز شده روزی 1عدد.منتظر جواب شما هستم آقای دکتر؟؟؟ مشاهده پاسخ دکتر
3
افتادگی دریچه

سلام.اقای دکتر مامانم 50سالشونه وت یروئید و فشار خون بالا دارند و یک ماه پیش عمل قلب باز داشتن ک سه تا رگشون بسته بوده و دریچه قلبشونو تعویض کردن.بخاطر تعویض دریچه صدای قلبشون ب وضوح شنیده میشه ولی گاهی اوقات این صدای تیک تاک خیلی شدید میشه و قلبشون خیلی تند تند میتپه.آیا طبیعی هست.؟خیلی میترسیم مشاهده پاسخ دکتر
4
باتری قلب

سلام آقای دکتر...وقتتان بخیر...مادربزرگم یک ماه است باتری قلب گذاشتند واحساس درد شدیدی در چشم به خصوص چشم چپ دارند؟آیا ارتباطی به هم دارند؟تشکر مشاهده پاسخ دکتر
5
باتری قلب

سلام آقای دکتر...وقتتان بخیر...مادربزرگم یک ماه است باتری قلب گذاشتند واحساس درد شدیدی در چشم به خصوص چشم چپ دارند؟آیا ارتباطی به هم دارند؟تشکر مشاهده پاسخ دکتر
6
علایم

با سلام .با سپاس برای جواب پرسش قبل
آقای دکتر علایم وعوارض نشتی دریچه چی هستن؟
مشاهده پاسخ دکتر
7
قلب

با سلام خدمت شما..من هفده ساله هستمو دوبار این اتفاق برام رخ داد ک وقتی استرس شدید گرفتم و بهم فشار عصبی اومد تپش قلب شدید پیدا کردم و دستام شرو کرد به گزگز کردنو سر شدن.و همچنین بعضی اوقات شبا موقع استراحت یهو تپش قلب میگیرم.بدون هیچ دلیلی.میخاستم ببینم میتونه مشکل جدی باشه یا ن؟؟؟؟
ممنونم ازتون....
مشاهده پاسخ دکتر
8
آیا تعداد دفعات آنژیو گرافی محدودیت دارد؟

سلام و عرض ادب
من تاکنون 3 بار آنژیوگرافی انجام داده ام که یکبار آن استند برایم گذاشتند، یکبارهم بالن زدند و یکبار هم فقط جهت بررسی آنژیو شدم ، اینبار دکترم دستور اسکن قلب دادند پس از انجام و بررسی اسکن تشخیص دادند که باید برای بار چهارم آنژیو بشوم.
سوال من اینست که آیا تعداد دفعات این عمل محدودیتی دارد یا خیر و آیا آنژیو گرافی به تعداد زیاد خطرناک نمیباشد؟
من 63 سال دارم و دوبار سکته قلبی کرده ام
با تشکر
مشاهده پاسخ دکتر
9
لرزش ناگهانی قلب

با سلام و عرض خسته نباشید. جناب دکتر من مرد 31 ساله هستم و تقریبا یه 2 سالی هستش که چند وقت یکبار مثلا چند ماه یکبار ، هربار یک لحظه برای یک ثانیه دچار لرزش شدید ثانیه ای قلبم در قفسه سینم میشم که انگار توی همون یک ثانیه از هوش می رم و دوباره به هوش میام خیلی خیلی سریع هستش و بعدش عادیه و مشکلی احساس نمی کنم. تپش قلبم ندارم و اکو هم دادم دکتر گفت قلبت سالمه و مشکلی نداره. به نظرتون این از چی میتونه باشه؟ خطرناکه یا نه؟ ممنون منتظر پاسختون هستم. مشاهده پاسخ دکتر
10
آنژیوکرافی

سلام آقای دکتر .مادرم 1ماهی میشه آنژیوگرافی کرده 41سالشه.3تا از رگ های اصلیش باز شده ولی دکتر گفت خونرسانی ب قلبش کند کار میکنه چون 15سال دیابت داره.الان بازم هر ارگاهی قلبش درد مبگیره و رگ پاش که بریدن درد میکنه ورم کرده دکتر رفت میگه قلبت مسکل نداره.قرص پلاویکس بعد انژیو میخورد ولی این دکتر قطع کرد و بهش قرص آسنترا داده.بنظر شما باید بخوره؟من خیلی نگرانم مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 64 بعدی » همه