پلاکت خون سلول های دیسکی شکل تخصص یافته ای در جریان خون می باشند که در تشکیل لخته های خونی دخیلند. پلاکت خون نقش مهمی در حمله قلبی، سکته مغزی و بیماری عروق محیطی بازی می کند.

در اغلب افراد، بیش از ۲۰۰ میلیون پلاکت خون در یک میلی لیتر از خون به عنوان بلوک های کوچک ساختمانی برای تشکیل پایه ای از یک لخته برای جلوگیری از خونریزی ناشی از بریدگی یا آسیب فعالیت می کنند. پلاکت ها می توانند یک اختلال را در دیواره رگ خونی شناسایی نموده و برای ساخت دیواره و جلوگیری از خونریزی واکنش نشان دهند.

در بیماری های قلبی عروقی، لخته شدن غیر طبیعی رخ می دهد که می تواند منجر به حملات قلبی یا سکته مغزی شود. رگ های خونی بوسیله سیگار کشیدن، کلسترول و یا فشار خون بالا توسعه یافته ناشی از  کلسترول بالا آسیب دیده، و تعدادی پلاکت خون در دیواره رگ ایجاد می کنند؛ این پلاک ها می توانند پاره و به شکل یک لخته رها شوند.

حتی اگر هیچ خونریزی رخ ندهد، پلاک های پاره شده و سرگردان، به جای عایق بندی عروق برای پیشگیری از خونریزی ایجاد شده توسط یک برش، سبب تشکیل لخته و انسداد جریان خون می گردند. در نهایت بدون خون، بخشی از عضله قلب می میرد و منجر به حمله قلبی می شود.

اختلالات پلاکت خون

پلاکت خون ممکن است غیر طبیعی باشد هم از لحاظ کمی (بیش از حد زیاد و یا بیش از حد کم) و از هم لحاظ کیفی (تعداد پلاکت خون درست می باشد اما آنها به درستی کار نمی کنند). تعداد پلاکت خون به طور معمول به عنوان بخشی از شمارش کامل خون (CBC) تست می شود. تعداد عادی پلاکت خون در محدوده ۱۵۰۰۰۰ تا ۴۵۰۰۰۰ است.

کاهش پلاکت خون نشان دهنده یک بیماری شناخته شده با عنوان ترومبوسیتوپنی می باشد و ممکن است منجر به افزایش خونریزی شود. اولین نشانه های آن ممکن است شامل خونریزی لثه، خونریزی بینی و کبودی گردد. در قلب و عروق، شایع ترین علت کاهش تعداد پلاکت خون می تواند پاسخ ایمنی غیر طبیعی ناشی از درمان دارویی باشد، به خصوص با هپارین وریدی رقیق کننده خون (هپارین القا کننده ترومبوسیتوپنی) و یا به ندرت با داروهای دیگر برای کنترل فشار خون بالا و یا علائم نارسایی احتقانی قلبی (دیورتیک ها)، برای کنترل دیابت (داروهای خوراکی ضد دیابت)، یا تنظیم کننده انعقاد خونی شما (داروهای آنتی پلاکت خون ) باشد.

تعداد پلاکت خون بالا نیز می تواند معمولا در ارتباط با بیماری های ناشی از افزایش سن رخ دهد، و باعث افزایش بیش از حد لخته شدن و یا حتی خونریزی غیر طبیعی گردد.

عملکرد پلاکت خون

از آنجا که پلاکت خون در متوقف کردن خونریزی جراحات روزمره از قبیل بریدگی یا کبودی بسیار مهم است، اختلالات شدید ارثی پلاکتی بسیار نادرند. محققان، با این حال، تغییرات ژنتیکی ظریفی را در پلاکت خون به نام پلی مورفیسم کشف کرده اند که ممکن است پلاکت ها به روش های زیرکانه تغییر دهند که همرا با سایر فاکتورهای خطر، احتمال ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را بالا می برند.

این پلی مورفیسم همچنین ممکن است در درک این مساله مهم باشد که چه کسانی ممکن است بیشترین بهره از داروهایی مانند آسپرین با تغییر عملکرد پلاکت خون را به دست آورند؟ از آنجایی که لخته های غیر طبیعی باعث حمله قلبی می شوند، پزشکتان می تواند داروهایی (عوامل ضد پلاکتی) برای پیشگیری از تشکیل لخته خون و کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی تجویز نماید.

عوامل ضد پلاکت خون

شایع ترین عامل ضد پلاکت خون و بسیار مورد استفاده آسپرین است. هر چند همچنین ممکن است برای شما دیگر داروهای خوراکی، مانند قرص تیکلوپیدین، کلوپیدوگرل و یا دی پیریدامول، یا داروهای ضد پلاکت خون داخل وریدی مانند abciximab یا eptifibatide در حالی که شما در بیمارستان بستری می باشید و یا تحت آنژیوپلاستی قرار می گیرید، تجویز شود.

هر عامل پلاکتی به روش کمی متفاوت تاثیر گذار خواهد بود و ممکن است عوارض جانبی منحصر به فردی داشته باشد، اما همه آنها باعث می شوند که خطر تشکیل لخته کمتر شود. پزشکتان دارویی که برای وضعیت شما بهتر است را انتخاب خواهد نمود.

داروهای آنتی پلاکت متفاوت از رقیق کننده های خون یا ضد انعقاد مثل وارفارین (کومادین، بریستول مایرز Squibb) و یا هپارین می باشند. ضد انعقادها مرحله دوم در لخته شدن که به عنوان انعقاد یا کوآگولاسیون شناخته می شوند را مسدود می نمایند اما به طور مستقیم بر پلاکت خون تاثیر نمی گذارند. اگر شما داروهای ضدانعقاد خون مصرف می کنید، شما باید با پزشک خود صحبت کنید که آیا برای شما مناسب است یک داروی ضد پلاکتی مانند آسپیرین را مصرف کنید یا خیر؟

برای درمان پلاکت خون بالا چه دارویی بخوریم؟

چه زمانی داروی ضد پلاکت خون استفاده می شود؟

عوامل ضد پلاکتی در درمان بسیاری از مشکلات قلبی و عروقی شایع استفاده می شوند. پزشکتان ممکن است اگر شما فاکتورهای خطر برای بیماری های قلبی داشته باشید، آسپرین را برای جلوگیری از حمله قلبی به شما توصیه نماید. آسپرین و دیگر داروهای ضد پلاکت خون ممکن است هنگامی که شما دچار درد قفسه سینه کنترل نشده یا حمله قلبی شده اید، استفاده شود.

داروهای درمان پلاکت خون چگونه باید استفاده شوند؟

داروهای آنتی پلاکت خون می توانند با محدود کردن توانایی لخته سازی پلاکت خون به پیشگیری از تشکیل لخته کمک کنند. در بیماران در معرض خطر، آسپرین خطر ابتلا به اولین حمله قلبی را به بیش از ۲۰٪ کاهش می دهد. پس از حمله قلبی، آسپرین می تواند خطر ابتلا به حمله قلبی مجدد را حدود ۳۰٪ کاهش دهد. به طور مشابه، یک عامل ضد پلاکتی می تواند خطر سکته مجدد یا حمله ایسکمی گذرا را کاهش دهد و به جلوگیری از انسداد یا گرفتگی عروقی که قبلا با استنت باز شده اند، کمک نماید.

روند درمان پلاکت خون چگونه تحت نظارت قرار می گیرد؟

بر خلاف داروهای ضد انعقادی مانند وارفارین یا هپارین، درمان پلاکت خون به طور کلی نیاز به نظارت از طریق آزمایش خون ندارد. محققان در حال کار برای توسعه آزمایش هایی هستند که ممکن است به آسانی عملکرد پلاکت خون را تست نموده و پاسخ فرد به عوامل ضد پلاکتی برای اینکه چه میزان دارو به بهترین وجه با کمترین عوارض جانبی منحصر به فرد در بیمار کار می کند،را به راحتی پیش بینی نمایند. این آزمایشات، با این حال، هنوز به طور گسترده در دسترس نیست.

علائم عملکرد پلاکت های غیر طبیعی خون ممکن است شامل مارد زیر باشد:

– مدفوع سیاه رنگ یا خونی

– ادرار صورتی یا خونی

– افزایش خونریزی قاعدگی

– خونریزی لثه

– خونریزی بینی

اما چند نکته مهم:

۱- آسپیرین را با داروهای ضد انعقاد استفاده نکنید مگر اینکه با تجویز خود پزشک باشد

۲- از مصرف داروهای مسکن بدون نسخه (NSAIDS) به جز تیلنول پرهیز نمایید. استفاده از این داروهای مسکن می تواند خطر ابتلا به خونریزی معده و به خصوص با ایبوپروفن (ادویل) را افزایش دهد و حتی عملکرد مفید آسپرین در پیشگیری از بیماری قلبی عروقی را نیز محدود نمایند.

۳- توجه داشته باشید که داروهای سرماخوردگی، مسکن های کمر درد و داروهای دیگر ممکن است حاوی آسپرین یا ایبوپروفن باشند.

۴- به پزشک یا دندانپزشک قبل از عمل جراحی یا دندانپزشکی بگویید که شما یک داروی ضد پلاکت خون مصرف می نمایید.

جدول: داروهای ضد پلاکتی خوراکی شایع مورد استفاده، کاربرد و اثرات جانبی

آسپرین کلوپیدوگرل تیکلوپیدین دی پیرامیدول + آسپرین
کاربرد بیماری قلبی و سکته، ارزان بیماری های قلبی و سکته مغزی، به خصوص پس از استنت گذاری عمدتا در سکته مغزی، نیاز به نظارت خونی سکته مغزی، ممکن است برای بیماران مبتلا به بیماری های قلبی مناسب نباشد
اثرات جانبی عدم تحمل دستگاه گوارش (GI) ، خونریزی گوارشی اسهال (بسیار کمتر نسبت به قرص تیکلوپیدین)، بثورات و خارش اسهال و ناراحتی گوارشی (معمولا در ۲ هفته برطرف می شود). ممکن است شمار سلولهای خونی، به خصوص سلول های سفید خون را کاهش دهد سردرد، خونریزی گوارشی، عدم تحمل دستگاه گوارش

 

دکتر محمد حسین نجفی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوگرافی در تهران


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
تپش قلب

بنده همیشه ضربان قلبم بالاس. مشاهده پاسخ دکتر
2
تری گلیسیرید

چگونه تری گلیسیرید خون رو کاهش بدهم؟ مشاهده پاسخ دکتر
3
سوزش و تیر کشیدن قلب و تپش قلب

با سلام اقای دکتر من دختری 20ساله هستم نزدیک یک ماه دچار تپش قلب و سوزش و تیر کشیدن قلب شدم ب طوریه که موقع تیر کشیدن قفسه سینه و پشت و کتف هم سوزش و درد میکنه ،دکتر رفتم ،اکو و تست ورزش دادم دکتر گفتن مشکل خاصی نداری جواب نرماله از استرسه ،فقط قرص پرانول20نوشتند 2نوبت،من نمیدونم اگه مشکلی ندارم پس چرا یهو وقتی ک استرس ندارم موقع استراحت قلبم تیرمیکشه من قبلا هیچ بیماری قلبی نداشتم طول یک ماه اینجوری شدم تورو خدا زود جواب بفرستین مشاهده پاسخ دکتر
4
فشار خون

با سلام
من ٣١ سال دارم چند روزي بود كه احساس بالابودن فشار خون داشتم و چند روزي شب و صبح فشار خونم را مانيتور مي كردم كه فشار سيستوليك بين ١٣-١4 و فشار دياستوليك ٩-١٠ بود و گاهي بيني ام كمي متورم و قرمز رنگ مي شد ( البته اطلاعي ندارم كه آيا ارتباطي به فشار خون دارد يا خير! )
چند روز پيش بدون علت خاصي سردرد گرفتم كه به مرور زمان شديدتر مي شد و به علت حال تهوع به بيمارستان مراجعه كردم كه فشارخون سيستوليك ١٨ و دياستول ١٢ بود و ريت ضربان قلب ١56
پزشك اورژانس فروزمايد IV و يك كترولاك IM تجويز نمودند كه پس از گذشت ٣٠ دقيقه و يكبار دفع ادرار فشار به حدود ١4٩١١5 رسيده بود و توصيه پزشك اورژانس به پيگيري اين مسئله از طريق مراجعه به متخصص داخلي بود
و بعد از آن روز گاهي در بعد از ظهر و شبها در قسمت انگشتان پا و زير زان احساس گز گز و خواب رفتگي دارم
سوال من از جنابعالي اين است كه ١- دليل بروز فشار خون تا اين حد چه مي تواند باشد؟ و ٢- براي پيگيري اين مسئله چه كاري مي بايست انجام دهم؟
مشاهده پاسخ دکتر
5
دست ...و پا ....

سلام اقای دکتر پسری هستم 22لطفا کمکم کنید من 5ساله هر دکتری که فک کنید رفتم نمی تونم صاف راه برم پاهام بعضی وقتا رو زمین کشیده می شه بعضی وقتا ..
نمی تونم دستو پاهامو باهم ست کنم شایدم الان بخندین بگین دیونه است ...
یه جوری بدنم اینگار سفته یا حتی هم شلو ول ...یه شب خوابیدم بلند شدم بدنم عادی بود اینگار تازه متولد شده بودم ...عادی هم راه می رفتم ..دوباره شبش خوابیدم بلند شدم همون جوری می شم ...دیگه خسته شدم مردم یه جوری مسخره می کنن منم ادمم موندم فقط یه دکتر برم بگه اقا شما چنین مشکلی دارین ...
لطفا کمکم کنید ممنون
مشاهده پاسخ دکتر
6
درد فقیه سینه

انژیو پلاستی انجام دادم ویک رگ گرفتگی داشت فنر گذاشتم 20 روز پیش هنوز در قفسه سینه درد دارم علت چیست چه دارویی باید مصرف کرد مشاهده پاسخ دکتر
7
کمبود پلاکت

حداکثر زمان دوره درمان کمبود پلاکت چقدر است مشاهده پاسخ دکتر
8
استرس اکوکاردیوگرام

سلام اقای دکتر ممنون از پاسخ تون به سوالات .استرس اکو داینامیک که بدون تزریق دوبوتامین که فلوشیپ های اکو انجام میدن ایا جایگزینی برای اسکن پرفیوژن میوکارد هست ؟ ایا قدزت تشخیصی بیماری عروق کرونر یا ایسکمی .... را داراست ؟ممنون میشم راهنمایی کنید که در چه شرایطی میشه انجام داد مشاهده پاسخ دکتر
9
انژیوگرافی

هزینه ی انژیوگرافی بدون بیمه چقدر هست؟ مشاهده پاسخ دکتر
10
قلب

سلام پدر من دو سال پیش سه تا از رگهاشونو استنت گذاشتند بعد قلبشون هم به دلیل گرفتگی عروق بزرگ شده بود. در حال حاضر ef قلبشون 30 درصد هست. چه داروهایی میتواند ef قلب را بالا ببرد(لطفا نام ببرید)؟؟؟
هر چند روز یکبار هم درد قفسه سینه دارند 66 ساله هستند چه درمانی وجود دارد که درد نداشته باشند؟
اگر امکان دارد به هر دو سوال پاسخ دهید. سپاسگزارم
مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 230 بعدی » همه