پلاکت خون سلول های دیسکی شکل تخصص یافته ای در جریان خون می باشند که در تشکیل لخته های خونی دخیلند. پلاکت خون نقش مهمی در حمله قلبی، سکته مغزی و بیماری عروق محیطی بازی می کند.

در اغلب افراد، بیش از ۲۰۰ میلیون پلاکت خون در یک میلی لیتر از خون به عنوان بلوک های کوچک ساختمانی برای تشکیل پایه ای از یک لخته برای جلوگیری از خونریزی ناشی از بریدگی یا آسیب فعالیت می کنند. پلاکت ها می توانند یک اختلال را در دیواره رگ خونی شناسایی نموده و برای ساخت دیواره و جلوگیری از خونریزی واکنش نشان دهند.

در بیماری های قلبی عروقی، لخته شدن غیر طبیعی رخ می دهد که می تواند منجر به حملات قلبی یا سکته مغزی شود. رگ های خونی بوسیله سیگار کشیدن، کلسترول و یا فشار خون بالا توسعه یافته ناشی از  کلسترول بالا آسیب دیده، و تعدادی پلاکت خون در دیواره رگ ایجاد می کنند؛ این پلاک ها می توانند پاره و به شکل یک لخته رها شوند.

حتی اگر هیچ خونریزی رخ ندهد، پلاک های پاره شده و سرگردان، به جای عایق بندی عروق برای پیشگیری از خونریزی ایجاد شده توسط یک برش، سبب تشکیل لخته و انسداد جریان خون می گردند. در نهایت بدون خون، بخشی از عضله قلب می میرد و منجر به حمله قلبی می شود.

اختلالات پلاکت خون

پلاکت خون ممکن است غیر طبیعی باشد هم از لحاظ کمی (بیش از حد زیاد و یا بیش از حد کم) و از هم لحاظ کیفی (تعداد پلاکت خون درست می باشد اما آنها به درستی کار نمی کنند). تعداد پلاکت خون به طور معمول به عنوان بخشی از شمارش کامل خون (CBC) تست می شود. تعداد عادی پلاکت خون در محدوده ۱۵۰۰۰۰ تا ۴۵۰۰۰۰ است.

کاهش پلاکت خون نشان دهنده یک بیماری شناخته شده با عنوان ترومبوسیتوپنی می باشد و ممکن است منجر به افزایش خونریزی شود. اولین نشانه های آن ممکن است شامل خونریزی لثه، خونریزی بینی و کبودی گردد. در قلب و عروق، شایع ترین علت کاهش تعداد پلاکت خون می تواند پاسخ ایمنی غیر طبیعی ناشی از درمان دارویی باشد، به خصوص با هپارین وریدی رقیق کننده خون (هپارین القا کننده ترومبوسیتوپنی) و یا به ندرت با داروهای دیگر برای کنترل فشار خون بالا و یا علائم نارسایی احتقانی قلبی (دیورتیک ها)، برای کنترل دیابت (داروهای خوراکی ضد دیابت)، یا تنظیم کننده انعقاد خونی شما (داروهای آنتی پلاکت خون ) باشد.

تعداد پلاکت خون بالا نیز می تواند معمولا در ارتباط با بیماری های ناشی از افزایش سن رخ دهد، و باعث افزایش بیش از حد لخته شدن و یا حتی خونریزی غیر طبیعی گردد.

عملکرد پلاکت خون

از آنجا که پلاکت خون در متوقف کردن خونریزی جراحات روزمره از قبیل بریدگی یا کبودی بسیار مهم است، اختلالات شدید ارثی پلاکتی بسیار نادرند. محققان، با این حال، تغییرات ژنتیکی ظریفی را در پلاکت خون به نام پلی مورفیسم کشف کرده اند که ممکن است پلاکت ها به روش های زیرکانه تغییر دهند که همرا با سایر فاکتورهای خطر، احتمال ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را بالا می برند.

این پلی مورفیسم همچنین ممکن است در درک این مساله مهم باشد که چه کسانی ممکن است بیشترین بهره از داروهایی مانند آسپرین با تغییر عملکرد پلاکت خون را به دست آورند؟ از آنجایی که لخته های غیر طبیعی باعث حمله قلبی می شوند، پزشکتان می تواند داروهایی (عوامل ضد پلاکتی) برای پیشگیری از تشکیل لخته خون و کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی تجویز نماید.

عوامل ضد پلاکت خون

شایع ترین عامل ضد پلاکت خون و بسیار مورد استفاده آسپرین است. هر چند همچنین ممکن است برای شما دیگر داروهای خوراکی، مانند قرص تیکلوپیدین، کلوپیدوگرل و یا دی پیریدامول، یا داروهای ضد پلاکت خون داخل وریدی مانند abciximab یا eptifibatide در حالی که شما در بیمارستان بستری می باشید و یا تحت آنژیوپلاستی قرار می گیرید، تجویز شود.

هر عامل پلاکتی به روش کمی متفاوت تاثیر گذار خواهد بود و ممکن است عوارض جانبی منحصر به فردی داشته باشد، اما همه آنها باعث می شوند که خطر تشکیل لخته کمتر شود. پزشکتان دارویی که برای وضعیت شما بهتر است را انتخاب خواهد نمود.

داروهای آنتی پلاکت متفاوت از رقیق کننده های خون یا ضد انعقاد مثل وارفارین (کومادین، بریستول مایرز Squibb) و یا هپارین می باشند. ضد انعقادها مرحله دوم در لخته شدن که به عنوان انعقاد یا کوآگولاسیون شناخته می شوند را مسدود می نمایند اما به طور مستقیم بر پلاکت خون تاثیر نمی گذارند. اگر شما داروهای ضدانعقاد خون مصرف می کنید، شما باید با پزشک خود صحبت کنید که آیا برای شما مناسب است یک داروی ضد پلاکتی مانند آسپیرین را مصرف کنید یا خیر؟

چه زمانی داروی ضد پلاکت خون استفاده می شود؟

عوامل ضد پلاکتی در درمان بسیاری از مشکلات قلبی و عروقی شایع استفاده می شوند. پزشکتان ممکن است اگر شما فاکتورهای خطر برای بیماری های قلبی داشته باشید، آسپرین را برای جلوگیری از حمله قلبی به شما توصیه نماید. آسپرین و دیگر داروهای ضد پلاکت خون ممکن است هنگامی که شما دچار درد قفسه سینه کنترل نشده یا حمله قلبی شده اید، استفاده شود.

داروهای درمان پلاکت خون چگونه باید استفاده شوند؟

داروهای آنتی پلاکت خون می توانند با محدود کردن توانایی لخته سازی پلاکت خون به پیشگیری از تشکیل لخته کمک کنند. در بیماران در معرض خطر، آسپرین خطر ابتلا به اولین حمله قلبی را به بیش از ۲۰٪ کاهش می دهد. پس از حمله قلبی، آسپرین می تواند خطر ابتلا به حمله قلبی مجدد را حدود ۳۰٪ کاهش دهد. به طور مشابه، یک عامل ضد پلاکتی می تواند خطر سکته مجدد یا حمله ایسکمی گذرا را کاهش دهد و به جلوگیری از انسداد یا گرفتگی عروقی که قبلا با استنت باز شده اند، کمک نماید.

روند درمان پلاکت خون چگونه تحت نظارت قرار می گیرد؟

بر خلاف داروهای ضد انعقادی مانند وارفارین یا هپارین، درمان پلاکت خون به طور کلی نیاز به نظارت از طریق آزمایش خون ندارد. محققان در حال کار برای توسعه آزمایش هایی هستند که ممکن است به آسانی عملکرد پلاکت خون را تست نموده و پاسخ فرد به عوامل ضد پلاکتی برای اینکه چه میزان دارو به بهترین وجه با کمترین عوارض جانبی منحصر به فرد در بیمار کار می کند،را به راحتی پیش بینی نمایند. این آزمایشات، با این حال، هنوز به طور گسترده در دسترس نیست.

علائم عملکرد پلاکت های غیر طبیعی خون ممکن است شامل مارد زیر باشد:

– مدفوع سیاه رنگ یا خونی

– ادرار صورتی یا خونی

– افزایش خونریزی قاعدگی

– خونریزی لثه

– خونریزی بینی

اما چند نکته مهم:

۱- آسپیرین را با داروهای ضد انعقاد استفاده نکنید مگر اینکه با تجویز خود پزشک باشد

۲- از مصرف داروهای مسکن بدون نسخه (NSAIDS) به جز تیلنول پرهیز نمایید. استفاده از این داروهای مسکن می تواند خطر ابتلا به خونریزی معده و به خصوص با ایبوپروفن (ادویل) را افزایش دهد و حتی عملکرد مفید آسپرین در پیشگیری از بیماری قلبی عروقی را نیز محدود نمایند.

۳- توجه داشته باشید که داروهای سرماخوردگی، مسکن های کمر درد و داروهای دیگر ممکن است حاوی آسپرین یا ایبوپروفن باشند.

۴- به پزشک یا دندانپزشک قبل از عمل جراحی یا دندانپزشکی بگویید که شما یک داروی ضد پلاکت خون مصرف می نمایید.

جدول: داروهای ضد پلاکتی خوراکی شایع مورد استفاده، کاربرد و اثرات جانبی

آسپرین کلوپیدوگرل تیکلوپیدین دی پیرامیدول + آسپرین
کاربرد بیماری قلبی و سکته، ارزان بیماری های قلبی و سکته مغزی، به خصوص پس از استنت گذاری عمدتا در سکته مغزی، نیاز به نظارت خونی سکته مغزی، ممکن است برای بیماران مبتلا به بیماری های قلبی مناسب نباشد
اثرات جانبی عدم تحمل دستگاه گوارش (GI) ، خونریزی گوارشی اسهال (بسیار کمتر نسبت به قرص تیکلوپیدین)، بثورات و خارش اسهال و ناراحتی گوارشی (معمولا در ۲ هفته برطرف می شود). ممکن است شمار سلولهای خونی، به خصوص سلول های سفید خون را کاهش دهد سردرد، خونریزی گوارشی، عدم تحمل دستگاه گوارش

 

دکتر محمد حسین نجفی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوگرافی در تهران


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
قلب

باسلام وخسته نباشید.دختری هستم24ساله که چندساله متوجه افتادگی دریچه میترال باتشخیص پزشک شدم.اماشدت حملات قلبیم روزبروزداره بیشترمیشهممکنه نشسته باشم ویکدفعه دچارتنگی نفس شدید.تپش قلب شدید.فشاردرناحیه قفسه سینم ودردقلب وبی حسی وحتی گاهی قلف شدن دهن وازدست دادن تکلم بشم.سرگیجه واحساس زدن نبض اعضای صورتم.آسم هم دارم.این حالت قبلآاگرماهی2باربودحالاشده هفته ای2باروبه اورژانس کشیده میشم.دردقلب واحساس خفگی خیلی اذیتم میکنه.انگاریچیزسنگین روقفسه سینم میزارن.تحت نطرپزشک هستم ولی داروهاتآثیری نداشته وگاهی این تپش ودردبه حدی میرسه که احساس میکنم قلبم میخوات ازجا کنده بشه.لطفآراهنماییم کنید.خیلی اذیتم.این وضعیت به شدت عذابم داده مشاهده پاسخ دکتر
2
عمل قلب باز

با عرض سلام و احترام
ببخشید پدر من ۷۴ سال سن دارند می خواستم بپرسم در صورت داشتن چه بیماری هایی ایشون نمی توانند عمل قلب باز شوند؟
مشاهده پاسخ دکتر
3
درد قفسه سینه

سلام آقای دکتر حدود یکماه است که دست راست وگردن وپشت شانه را ست ودرد قفسه سینه وجناق سینه دارم اسکن قلب انجام دادم که بطن چپ قلبم را نشان داده که 53% خونرسانی داره ولی آنژیو کردم که آنژیو من نرمال ومشکلی نداشت ولی حالا همراه با درد حال تهوع نیز دارم پزشکی که رفتم پیشش میگه مال اعصاب یا استرس پس این دردها مال چیه؟ چربی ندارم...فشارم 12 مشاهده پاسخ دکتر
4
رگ اضافی

سلام
یک هفته قبل به مدت 2-3 روز احساس تنگی نفس و سنگینی در قفسه سینه و تیر کشیدن قلب کردم و به اورژانس مراجعه کردم و بعد از گرفتن نوار قلب گفتن که قلبت بی نظمی داره و برام اکو نوشتن چند روز بعد رفتم پیش دکتر متخصص و اون به من گفت که یک رگ اضافه در قلبم دارم و کمی نرمی دریچه هم دارم اما گفت که مشکلی نیست و میتوانی به زندگیت به صورت کاملا طبیعی ادامه دهی و گفت که تنگی نفس و سنگینی دریچه مربوط به استرس است و قرص پروپرانولول و بوسپیراکس برایم تجویز کردند.
2 روز بعد به فوق تخصص الکتروفیزیولوژی مراجعه کردم و ایشان گفت که باید حتما عمل ابلیشن انجام بدهی
حالا من نمیدانم حرف کدام یک را باور کنم
ایا بدون انجام عمل میتوانم به زندگیم به صورت کاملا طبیعی ادامه دهم و ورزش هایی مانند فوتبال حرفه ای و بدنسازی را انجام دهم؟ و بدون عمل تا اخر عمر مشکلی برایم پیش نخواهد امد؟
این را هم اضافه کنم که تپش قلب ندارم و فقط مواقعی که در یک جمع سخنرانی میکنم یا از چیزی میترسم دچار تپش قلب میشوم و عرق میکنم و بدنم بیحال میشود.
عکس نوار قلبم را هم براتون میفرستم.
با تشکر از پاسخ گویی شما دکتر خیر
مشاهده پاسخ دکتر
5
افتادگي دريچه قلب

با عرض سلام و خسته نباشيد آقاي دكتر من يه مدت بود تپش قلب داشتم و نفسم ميگرفت و قفسه سينم خيلي درد داشتم مراجعه كردم دكتر نوار قلب گرفتم گفت به خاطر عصبي بودن و استرسه اما اكو كه دادم گفت دچار بيماري پرولاپس دريچه ميترال شدم (افتادگي دريچه قلب) ... گفتند كه ارثي هستش اما همون دارو هايي كه معتقد بودن عصبي هستم رو گفت بخورم و نسخه رو تغيير ندادن الان يك ماهه ميخورم اما متاسفانه هيچ تغييري نكردم و دارم با درد كنار ميام آقاي دكتر لطفا منو راهنمايي كنيد دكترم را عوض كنم ؟؟ قرصي هم كه داده فقط پروپرانول ١٠ و يه شربت به نام كراتاگوس هستش گفت موقع درد هم استامينفون بخورم حالا نميدونم ادامه بدم اين قرصارو يا دكترمو عوض كنم ؟؟ ممنون ميشم راهنمايي كنيد مشاهده پاسخ دکتر
6
درد مبهم شانه و کتف وقلب

سلام جناب دکتر.ببخشید مزاحم میشم.دختری بیست ساله هستم که چند روزی میشه حالت هایی که خدممتون عرض میکنم رو دارم: یه درد خفیف تو سمت چپ قفسه سینمه.دردش مبهمه،در حده چند ثانیه میگیره بعد آروم میشه اکثرنم شبا بیشتره
بعضی وقتا موقع نفس کشیدنم درد دارم ولی نه همیشه.
از قسمت پشتمم تو کتف چپم یه درده هست عین درده کوفتگی بدن بعد از ورزشه
دست چپم بعضی وقتا یه سست میشه یک،درضمن همیشه ام فشارم پایینه.چند روزم هس که دس و پاهام مدام گزگز میکنن.گوشم سوت میکشن صبا که پامیشم سرگیجه دارم.
این دردمم سه روزه دارم ولی روز اول و دوم فقط شب بود
یعنی صب اصن مشکل یا دردی نداشتم شبا فقط موقع کش و قوس دادن به بدنم احساس درد میکردم
ولی الان که روزه سومه درده یه حالت مداوم شده ولی خفیفه،تیرکشیدن خاص نیس درد انگار تو یه نقطه خاص نیس پخش میشه.
روز اول و دومم که درد داشتم گاهی یه درد خفیف معده ام میگرفتم.یه دلپیچه کوتاه
ولی موقع ورزش یا راه رفتن درده خاصی ندارم دردمم میگیره از استرس تنگی نفس میگیرم. دیشبم قلبم چندبار نامنظم میزد ضربانشم دو بار یا سه بار حس کردم.نوار قلبمم واستون میفرسم.ممنون.
مشاهده پاسخ دکتر
7
پیشگیری مشکلات قلب و عروق

برای چک کردن سلامت قلب وگرفتگی عروق آن چه کاری از نظر چکاب انجام شود مشاهده پاسخ دکتر
8
Dvt و ورم پا

باسلام و وقت بخير
در بهمن ماه سال ٩٣ در پاى راستم دچار dvt شدم وتحت درمان با وارفارين هستم ، متاسفانه بعد از ٢سال ورم پاى من خوب نشده ، (از جوراب واريس هم استفاده ميكنم ) لطفا مرا راهنمايى نماييد
سپاسگزارم
مشاهده پاسخ دکتر
9
خونریزی داخلی بعد از آنژیو گرافی

سلام و عرض ادب
جناب دکتر،بنده سوالی درمورد خونریزی داخلی آنژیو گرافی داشتم.
میخواستم بدونم علت نفهمیدن خونریزی که باعث مرگ خاله عزیزم،ایران طهماسبی شد چیست؟وهمچنین تزریق مورفین به او؟خاله من در بیمارستان عسگریه اصفهان بود،ایشون در روز یکشنبه صبح فوت کردن و همه ی را عزادار.لطفا دلیل این کار آن ها را بیان کنید،تا از وضعیت ناگوار او با خبر بشوم و مقصر اصلی این عمل را پیدا نمایم.آیا این حادثه بخاطر مجرب نبودن متخصص این بیمارستان(دکتر عفت سیستانی-آنژیو گرافی)میباشد.خواهشمندم از کمکتون دریغ نفرمائید،تا فرد یا افراد متخلف این بیمارستان را شناسایی و از مرگ بیشتر بیماران با این نو درمان،جلوگیری نمایم.
با تشکر
مشاهده پاسخ دکتر
10
نارسایی دریچه

سلام اقای دکتر پسری20ساله هستم اخرین اکوییکه انجام دادم دوسال پیش بود،،بهم گفتن نارسایی دریچه خفیف دارم دوسال گذشت زیاد اهمیت ندادم الان خیلیییی علائم بیشتر شده درد قفسه سینه،تنگی نفس اظطراب دلهره،تپشم ناگهانی نامنظم میشه ممنون میشم جواب بدید جناب دکتر. مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 81 بعدی » همه