لخته شدن خون در پا یا لخته وریدی چیست؟

1,489 views

لخته پا یا لخته وریدیلخته شدن خون در پا یا همان لخته وریدی که به نام ترومبوز سیاهرگی عمقی یا DVT شناخته می شود یکی از مشکلات وریدهای پا می باشد.

اغلب بیماران به دلیل تورم پای یک طرفه که ناگهان ایجاد شده به مطب یا اورژانس بیمارستان مراجعه می نمایند . ممکن است بیمار سابقه مصرف قرص های ضد بارداری طی چند روز قبل را بدهد یا شاید طی روزهای اخیر مسافرت طولانی هوایی یا ماشینی داشته که مجبور به نشستن طولانی شده است.

گاهی بیماران پس از جراحی اخیر و یا سرطان دچار لخته شدن خون در پا یا لخته وریدی می شوند.  نکته مهم در بیماران مبتلا به لخته وریدی با تورم پای یک طرفه آنست که هر چه سریعتر به متخصص قلب و عروق مراجعه نمایند. 

روش های تشخیص لخته شدن خون در پا یا لخته وریدی

بیمار دچار لخته پا در اولین اقدام از حرکت روی پای مبتلا به لخته وریدی و دچار تورم اجتناب نمایید؛ زیراخطر حرکت لخته شدن خون در پا و شانس وارد شدن آن به ریه در بیماران دچار لخته وریدهای عمقی چندین برابر می شود. این در واقع همان چیزی است که آمبولی ریوی و یا لخته ریوی نامیده می شود که تهدید کننده حیات است.

پزشک اغلب برای تشخیص لخته شدن خون در پا یا لخته وریدی ، شما را جهت سونوگرافی داپلر ورید پای متورم ارجاع می دهد تا به سرعت درمان لخته پا را شروع نماید.

در صورت عدم درمان لخته وریدی یا همان ترومبوز سیاهرگی عمقی ( DVT ) خطرات بالقوه لخته شدن خون در پا عبارتند از: گسترش لخته، رها شدن لخته و ورود به ریه، مشکلات پس از لخته مانند احساس خستگی و سنگینی مداوم پا و تورم یک طرفه مداوم پا و زخم های مزمن روی پا.

راه های درمان لخته شدن خون در پا یا لخته وریدی

۱- بستری کردن بیمار مبتلا به لخته وریدی و شروع داروهای تزریقی و همزمان خوراکی وارفارین. در مجموع مصرف وارفارین مشکلات خاص خور را دارد اول اینکه میزان وارفارین در افراد گوناگون متفاوت است. مثلا: ممکن است بیمار دچار لخته شدن خون در پا تنها با مصرف قرص به هدف درمانی برسد ولی بیماری دیگر با مصرف روزانه ١٠ میلیگرم به دوز درمانی لخته وریدی نرسد.

مشکل دیگر وارفارین آنست که در هفته های اول بصورت هفتگی لازم است، بیمار مبتلا به لخته رگ های پا آزمایش دهد تا از کفایت میزان دارو مطمئن شود. پس از رسیدن به دوز مناسب درمانی، تکرار ماهیانه آزمایش پی تی و ای ان آر لازم می باشد.

۲-به برکت معرفی داروهای جدید امروزه جایگزین مناسبی برای وارفارین بنان ریواروکسیبان پیدا شده که برای شروع دارو نیاز به بستری بیمار دچار لخته شدن خون در پا یا همان بیماری لخته وریدی نیست. حتی لازم نیست طی دوره درمان آزمایش خاصی از بیمار گرفته شود.

در بیمارانی با لخته شدن خون در پا که بنا به دلایلی از قبل وارفارین مصرف می کنند نیز می توان به راحتی ریواروکسیبان را جایگزین نمود تا نیاز نباشد ماهیانه پی تی و ای ان آر آن ها بررسی شود.

حتی در بیمارانی که ریواروکسیبان مصرف می کننند، آماده سازی ایشان برای جراحی نیز نسبت به مصرف وارفارین ساده تر است و فقط یک روز قطع دارو کافی است در حالیکه وارفارین حدود پنج روز باید کنار گذاشته شود.

بیمارانی که برای آریتمی قلبی و یا بدلیل آمبولی ریوی یا سابقه لخته شدن خون در پا مکرر تحت درمان با وارفارین هستند، می توانند با متخصص قلب جهت تغییر دارو به این داروی جدید مشورت نمایند:

اندیکاسیون های داروهای لخته شدن خون در پا به همراه دوز مورد نیاز 

Treatment of DVT and PE: 15 mg BD for 3 weeks then 20 mg daily with food-

Prevention of stroke in AF patients: 20 mg daily with the evening meal-

Prevention of DVT and PE in orthopedic surgeries: 10 mg daily-

  Secondary prevention of dvt  and PE after initial treatment course in high risk patients for recurrence-

 ۲۰mg daily with food

در راهنمای جدید ۲۰۱۶ داروهای NOAC به عنوان خط اول درمان DVT & PE یا همان لخته پا در بیماران غیر سرطانی توصیه شده اند و بر وارفارین ارجح دانسته شده اند.

پر مصرف ترین داروی NOAC  در حال حاضر در دنیا داروی ریواروکسابان است که با برند آکسابین در بازار دارویی ایران هم موجود است. دارو به شکل قرص های ۱۰ و ۱۵ و ۲۰ میلی گرمی موجود است. در درمان DVT یا همان لخته وریدی و PE حاد، دوز توصیه شده دارو ۱۵ میلی گرم دوبار در روز برای مدت ۳ هفته اول و سپس از هفته چهارم ۲۰ میلی گرم یک بار در روز می باشد.

طبق توصیه بروشور دارو و نیز گایدلاین CHEST ریواروکسابان بر خلاف وارفارین و دابیگاتران، در شروع درمان لخته شدن خون در پا DVT و نیز PE نیاز به درمان تزریقی (با هپارین یا انوکساپارین) نداشته و می توان از ابتدا درمان را با ریواروکسابان خوراکی آغاز کرد.

البته یک استثنا در مورد بیمار PE  که همودینامیک unstable  دارد و احتمالا نیاز به درمان فیبرینولیتیک خواهد داشت، وجود دارد که در این گروه بیماران توصیه شده تا زمان stable  شدن بیمار، درمان تزریقی باشد. این مزیت دارو باعث کاهش قابل توجه طول مدت بستری و حتی درمان سرپایی در گروه بزرگی از بیماران می شود.

تنها کنتراندیکاسیون مطلق دارو در خونریزی های فعال (مشابه سایر آنتی کوآگولانت ها) می باشد. البته از مصرف توام دارو با داروهای کتوکونازول، ایتراکونازول، فنی توئین، کاربامازپین و ریتوناویر باید اجتناب شود (تداخل دارویی). همین طور مصرف ریواروکسابان در خانم های باردار، شیرده و نیز کودکان زیر ۱۸ سال توصیه نمی شود.

در بیمارانی که روی درمان وارفارین بوده اند، طبق بروشور دارو، پس از قطع دارو، زمانی که INR بیمار کمتر از ۳ باشد می توان ریواروکسابان را شروع کرد. یعنی امروز که وارفارین قطع شد، از فردا ریواروکسابان تجویز شود. البته لیبل کانادایی دارو ذکر کرده که مخصوصا اگر بیمار ریسک خونریزی دارد، صبر کنید INR کمتر از ۲٫۵ شده و سپس دارو را شروع کنید.

قیمت داروهای لخته شدن خون در پا یا همان لخته وریدی

قیمت دوز ٢٠ میلی گرم برای یک بسته دارو که معادل ٣٠عدد می باشد،١٠۵٠٠٠ تومان می باشد یعنی هر عدد قرص ٣۵٠٠ تومان! دوز ١۵ میلی گرم برای هر بسته ٣٠تایی ١٠٠۵٠٠تومان که هر قرص معادل ٣٣۵٠ می شود. دوز ١٠ میلی گرم برای هر بسته ٣٠تایی٩۶٠٠٠ تومان یعنی هر قرص معادل ٣٢٠٠ تومان است.

دارو در بیمارانی که برای ترومبوز یا لخته شدن خون در پا درمان می شوند، در کلیرانس کراتینین زیر ۳۰ نباید استفاده شود. البته این میزان در مورد اندیکاسیون AF  کمی متفاوت است و می توان دارو را در کلیرانس کراتینین مساوی یا بالای ۱۵ تجویز کرد البته در GFR=15-50 دوز دارو از ۲۰ میلی گرم باید به ۱۵ میلی گرم روزانه کاهش داده شود. البته تاکید می کنم این در بیماران  AF است. در درمان VTE   دوز دارو در GFR بالای ۳۰ به همان دوزی که قبلا عرض کردم است و در زیر ۳۰ هم نباید مصرف شود

از مزایای مهم این دارو، عدم نیاز به اندازه گیری تست های مانیتوریگ انعقادی، مصرف یک بار در روز، تداخلات دارویی اندک، بدون محدودیت های غذایی، خونریزی های ماژور کمتر نسبت به وارفارین (به خصوص خونریزی های مغزی و کشنده)، اثربخشی بهتر در پیشگیری از لخته شدن خون در پا نسبت به انوکساپارین، مصرف ساده، عدم نیاز به تنظیم دوز بر اساس وزن و سن، عدم نیاز به شروع با درمان تزریقی و  غیره می باشد.

در جراحی ها لازم است که دارو ۲۴ ساعت قبل از جراحی قطع شود.

مشابه با سایر درمان های ضد انعقاد اگر خونریزی فعال و از نظر کلینیکی پر اهمیت بروز کند، دارو باید موقتا قطع شده، اقدامات حمایتی برای بیمار شروع گردد و سایر اقدامات تشخیصی و درمانی برای خونریزی تا زمان STABLE شدن بیمار انجام پذیرد. البته دارو فعلا انتی دوت ندارد ولی بخاطر نیمه عمر کوتاه تر از وارفارین قطع موقت دارو عموما کافی است . خونریزی گوارشی آن شایعتر است.

برند اصلی ان زالرتو با قیمت بیش از هشت هزار تومان هر قرص است. برند دیگر ایرانی زالربان از شرکت عبیدی با قیمت مشابه اکسابین است.

هدف از درمان DVT یا لخته شدن خون در پا چیست؟

– بهبود علایم بیمار
– پیشگیری از ایجاد آمبولی ریه
– پیشگیری از ابتلا به DVT یا لخته وریدی عمقی بعدی
– پیشگیری از گسترش لخته
– پیشگیری از ایجاد عوارض بعدی که ماهها و سالها بعد ایجاد می شود که به آن PTS گفته میشود.

چند نمونه از لخته عمقی و زخم پا

۱-مرد ۳۷ ساله که در ۲۶ سالگی به دنبال تصادف دچار لخته شده است. ادامه توضیح در عکس

بخوانید  اسکن هسته ای قلب

گرفتگی رگ پا

۲-زن ۳۵ ساله که ۳ سال قبل در موقع انجام ورزش تنیس مشکل تاندون در مچ پا پیدا کرده است. ادامه توضیح در عکس

لخته وریدی پا

۳-زن ۴۳ ساله که ۷ سال قبل پس از سفر هوایی لندن به باکو دچار لخته عمقی شده است. ادامه توضیح در عکس

فیلم لخته شدن خون در پا یا لخته وریدی

نویسنده دکتر محمد حسین نجفی فوق تخصص آنژیوپلاستی در تهران
اینترونشنالیست

 


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
افتادگی دریچه

سلام.اقای دکتر مامانم 50سالشونه وت یروئید و فشار خون بالا دارند و یک ماه پیش عمل قلب باز داشتن ک سه تا رگشون بسته بوده و دریچه قلبشونو تعویض کردن.بخاطر تعویض دریچه صدای قلبشون ب وضوح شنیده میشه ولی گاهی اوقات این صدای تیک تاک خیلی شدید میشه و قلبشون خیلی تند تند میتپه.آیا طبیعی هست.؟خیلی میترسیم مشاهده پاسخ دکتر
2
باتری قلب

سلام آقای دکتر...وقتتان بخیر...مادربزرگم یک ماه است باتری قلب گذاشتند واحساس درد شدیدی در چشم به خصوص چشم چپ دارند؟آیا ارتباطی به هم دارند؟تشکر مشاهده پاسخ دکتر
3
باتری قلب

سلام آقای دکتر...وقتتان بخیر...مادربزرگم یک ماه است باتری قلب گذاشتند واحساس درد شدیدی در چشم به خصوص چشم چپ دارند؟آیا ارتباطی به هم دارند؟تشکر مشاهده پاسخ دکتر
4
علایم

با سلام .با سپاس برای جواب پرسش قبل
آقای دکتر علایم وعوارض نشتی دریچه چی هستن؟
مشاهده پاسخ دکتر
5
قلب

با سلام خدمت شما..من هفده ساله هستمو دوبار این اتفاق برام رخ داد ک وقتی استرس شدید گرفتم و بهم فشار عصبی اومد تپش قلب شدید پیدا کردم و دستام شرو کرد به گزگز کردنو سر شدن.و همچنین بعضی اوقات شبا موقع استراحت یهو تپش قلب میگیرم.بدون هیچ دلیلی.میخاستم ببینم میتونه مشکل جدی باشه یا ن؟؟؟؟
ممنونم ازتون....
مشاهده پاسخ دکتر
6
آیا تعداد دفعات آنژیو گرافی محدودیت دارد؟

سلام و عرض ادب
من تاکنون 3 بار آنژیوگرافی انجام داده ام که یکبار آن استند برایم گذاشتند، یکبارهم بالن زدند و یکبار هم فقط جهت بررسی آنژیو شدم ، اینبار دکترم دستور اسکن قلب دادند پس از انجام و بررسی اسکن تشخیص دادند که باید برای بار چهارم آنژیو بشوم.
سوال من اینست که آیا تعداد دفعات این عمل محدودیتی دارد یا خیر و آیا آنژیو گرافی به تعداد زیاد خطرناک نمیباشد؟
من 63 سال دارم و دوبار سکته قلبی کرده ام
با تشکر
مشاهده پاسخ دکتر
7
لرزش ناگهانی قلب

با سلام و عرض خسته نباشید. جناب دکتر من مرد 31 ساله هستم و تقریبا یه 2 سالی هستش که چند وقت یکبار مثلا چند ماه یکبار ، هربار یک لحظه برای یک ثانیه دچار لرزش شدید ثانیه ای قلبم در قفسه سینم میشم که انگار توی همون یک ثانیه از هوش می رم و دوباره به هوش میام خیلی خیلی سریع هستش و بعدش عادیه و مشکلی احساس نمی کنم. تپش قلبم ندارم و اکو هم دادم دکتر گفت قلبت سالمه و مشکلی نداره. به نظرتون این از چی میتونه باشه؟ خطرناکه یا نه؟ ممنون منتظر پاسختون هستم. مشاهده پاسخ دکتر
8
آنژیوکرافی

سلام آقای دکتر .مادرم 1ماهی میشه آنژیوگرافی کرده 41سالشه.3تا از رگ های اصلیش باز شده ولی دکتر گفت خونرسانی ب قلبش کند کار میکنه چون 15سال دیابت داره.الان بازم هر ارگاهی قلبش درد مبگیره و رگ پاش که بریدن درد میکنه ورم کرده دکتر رفت میگه قلبت مسکل نداره.قرص پلاویکس بعد انژیو میخورد ولی این دکتر قطع کرد و بهش قرص آسنترا داده.بنظر شما باید بخوره؟من خیلی نگرانم مشاهده پاسخ دکتر
9
درد دست چپ

من 15 سال ونیم هستم دیشب از خواب بلند شدم دیدم دست چپم خیلی درد میکنه بعد چند قرص خوردم خوب نشد بعد اب داغ روی دستم گرفتم دردش قظع شد تا صبح که بعد از ورزش دردش شروع شد مشکل چیه
ولی دیروز هم یک وزنه سنگین بلند کردم
من هیچ دردی به جز درد دست چپ ندارم.
مشاهده پاسخ دکتر
10
فیستول خفیف قلبی

جناب دکتر سلام وخسته نباشید
کودک سه ساله ای داریم که فیستول از نوع خفیف بین شریان کرونری وریدی دارد اگر نیاز به آنژیو باشدآیاریسک عمل بالاست؟ و اینکه نوع عمل با عمل بزرگسالان فرق دارد؟
مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 64 بعدی » همه